wolaap

Wanneer wolapen mensen zien lopen, weten ze precies of die mensen kwade bedoelingen hebben of niet. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek. De apen blijken menselijke jagers feilloos te kunnen identificeren en hun gedrag daar vervolgens op af te kunnen stemmen.

Wetenschappers bestudeerden wolapen in de Amazone. Ze kozen voor twee verschillende gebieden. In het ene gebied werd niet of nauwelijks op wolapen gejaagd. In het andere gebied joegen mensen flink op wolapen: naar schatting vingen jagers er jaarlijks 200 wolapen. In beide gebieden waren ook wetenschappers actief. En in beide gebieden verzamelden mensen soms plantaardig voedsel in het woud.

Het onderzoek
De onderzoekers gaven mensen de opdracht om zich in de buurt van een groep wolapen te begeven en zich te gedragen zoals een jager, wetenschapper of verzamelaar zich gedroeg. Mensen die zich voordeden als jager bewogen zich heel stilletjes en hadden een blaaspijp bij zich (een wapen waarmee veel op apen gejaagd wordt). De mensen die zich voordeden als verzamelaars bewogen zich iets luidruchtiger en keken niet naar de wolapen. De mensen die voor onderzoekers door moesten gaan, hadden onderzoeksgereedschappen bij zich, bewogen zich vrij luidruchtig en staarden direct naar de apen. De mensen acteerden zo gedurende vijf minuten en verlieten daarna het leefgebied van de groep apen. Terwijl de wolapen de mensen observeerden, hielden de onderzoekers de reacties van de apen goed in de gaten.

WIST U DAT…

De jager
Wanneer de apen in het gebied waarin veel gejaagd werd een mens zagen die zich voordeed als jager, werden ze heel stil, ook zorgden ze ervoor dat ze niet meer zo goed zichtbaar waren en bewogen ze minder. De apen in het andere gebied reageerden ook het sterkst op de jager, maar hun reactie was niet zo sterk als die van de apen in het eerstgenoemde gebied. Wellicht komt dat doordat deze apen relatief weinig met jagers te maken hebben en wat naïever zijn, zo schrijven de onderzoekers in het blad PLoS ONE. Ze benadrukken echter dat zowel de wolapen in het eerste als laatstgenoemde gebied heel anders reageerden op de jager dan op de onderzoeker en verzamelaar. Dat wijst erop dat beide groepen wel onderscheid lijken te kunnen maken tussen de verschillende ‘typen’ mensen. “De groepen veranderden hun gedrag nadat ze aan mensen waren blootgesteld en deden dat op een manier die afhankelijk was van het gedrag van het menselijke model.”

Aanwijzingen
Onduidelijk is nog welke aanwijzingen de apen gebruiken om dat onderscheid te maken. De jagers herkennen ze wellicht aan de zeer lange blaaspijpen die ze bij zich dragen. Maar hoe ze de verzamelaars en onderzoekers uit elkaar weten te houden, is een raadsel.

Dat de apen verschillende ‘typen’ mensen uit elkaar kunnen houden, is heel nuttig, zo stellen de onderzoekers. “Het stelt ze in staat om zowel tijd als energie te besparen wanneer ze mensen tegenkomen die geen bedreiging vormen.”