Nieuw onderzoek onthult dat meditatie mensen nauwelijks socialer maakt.

Al decennialang beweren sommige mensen dat mediteren ervoor zorgt dat we ons anders gedragen en met meer mededogen naar onze medemens omzien. Maar is dat echt zo? Nieuw onderzoek, uitgevoerd door een internationaal team van onderzoekers – waaronder ook wetenschappers van de Radboud Universiteit – suggereert dat het allemaal wel meevalt.

Eerdere studies
De onderzoekers bestudeerden twintig eerdere onderzoeken waarbij verschillende typen meditatie centraal stonden. Deze studies suggereerden stuk voor stuk dat meditatie een positief effect had op het gedrag van mensen. Maar de meta-analyse onthulde dat dat effect veel beperkter was dan de oorspronkelijke studies beweerden. “Als je het uit gaat splitsen naar aspecten van sociaal gedrag zoals agressie, verbondenheid, vooroordelen, empathie en compassie, dan blijken er alleen op het gebied van empathie en compassie duidelijke positieve effecten te zijn, maar die studies vertonen methodologische gebreken,” legt onderzoeker Inti Brazil, verbonden aan de Radboud Universiteit, uit.

Gebreken
Aan wat voor methodologische gebreken moet je dan denken? Allereerst werd er onvoldoende gekeken naar het effect dat niet aan meditatie gerelateerde taken op het gedrag van mensen had. Zo verdwenen de meeste van de oorspronkelijke positieve resultaten van studies over compassie wanneer de onderzoekers de meditatiegroepen vergeleken met andere groepen die taken moesten doen die niks met meditatie te maken hadden. In andere woorden: het uitvoeren van die niet aan meditatie gerelateerde taken had hetzelfde effect op het gedrag van mensen als mediteren. Een ander gebrek van de oorspronkelijke studies was dat de mate van compassie alleen toenam als de meditatiedocent ook de auteur was van de onderliggende wetenschappelijke publicaties. “Dit onthult dat de onderzoekers onbewust hun resultaten beïnvloedden,” aldus onderzoeker Miguel Farias.

Volgens Farias biedt het onderzoek voldoende handvaten voor vervolgstudies. “Om de werkelijke impact van meditatie op het gevoel en gedrag van mensen te begrijpen, moeten we eerst de methodologische zwaktes die we ontdekt hebben- te beginnen met de hoge verwachtingen die onderzoekers hebben over de kracht van meditatie – aanpakken.”