Wetenschappers hebben ontdekt dat een worm ons kan leren hoe we verre ruimtereizen kunnen overleven.

Het draait allemaal om de worm Caenorhabditis elegans. Dit zeer kleine wormpje lijkt biologisch gezien heel veel op de mens. Onderzoeken op aarde hebben ons al veel geleerd over de worm en dus ook over de mens. Wetenschappers bedachten dat de worm datzelfde in de ruimte zou kunnen doen. Zo kunnen we door deze worm in te zetten te weten komen welke gevolgen een lange ruimtereis voor ons lichaam heeft.

Discovery
Maar daarvoor moest eerst uitgezocht worden of wormen het wel zouden redden in de ruimte. In 2006 werden 4000 exemplaren meegestuurd met spaceshuttle Discovery. Wetenschappers doen nu in het blad Journal of the Royal Society Interface verslag van dat onderzoek.

C. elegans. Afbeelding: Bob Goldstein / UNC Chapel Hill (via Wikimedia Commons).

Groeien en voortplanten
Ze kunnen onder meer concluderen dat de wormen het helemaal niet onaardig doen. Ze kwamen uit hun eitjes zetten, groeiden uit tot gezonde volwassenen en plantten zich voort. Het onderzoek toont ook aan dat onderzoekers in staat zijn om wormen tijdens hun ruimtereis met behulp van onder meer camera’s op afstand te bestuderen. In totaal brachten de wormen zes maanden in de ruimte door. Een record. “We hebben aan kunnen tonen dat wormen in de ruimte lang genoeg kunnen groeien en zich lang genoeg kunnen voortplanten om een andere planeet te bereiken en we kunnen hun gezondheid op afstand in de gaten houden,” legt onderzoeker Nathaniel Szewczyk uit. “Uiteindelijk zijn we in staat om een dier op afstand te laten groeien en op afstand te bestuderen.”

Mens
Het is dus mogelijk om de wormen bijvoorbeeld naar Mars te sturen en ze vanaf de aarde in de gaten te houden. En dat kan – nu steeds meer ruimtevaartorganisaties dromen van een missie naar Mars – wel eens een broodnodig onderzoek zijn. Er is nog steeds weinig bekend over de gevolgen die een lange ruimtereis voor het menselijk lichaam heeft. Door de wormen vooruit te sturen, kunnen we daar meer over te weten komen. “Het lijkt misschien verrassend, maar veel biologische veranderingen die astronauten tijdens een ruimtevlucht treffen, raken wormen op dezelfde manier.”

Behandeling
Uiteindelijk willen de onderzoekers middels de wormen in kaart brengen wat een lange ruimtereis met ons doet. En daaruit kunnen weer behandelingen voortvloeien. Als bijvoorbeeld blijkt dat de spieren ernstig worden aangetast, dan kan er nagedacht worden over een manier om dat te voorkomen of doeltreffend te behandelen.

Nu bewezen is dat wormen naar andere planeten gestuurd kunnen worden en er heel gemakkelijk bestudeerd kunnen worden, lijkt de weg vrij voor zo’n onderzoek. En daarmee komt ook een eerste bemande missie naar Mars weer een stapje dichterbij.