Wetenschappers hebben een schitterende foto gemaakt van de rode superreus Antares. Het is de scherpste foto ooit van een andere ster dan de zon.

De zon is een klein stipje (rechtsboven) naast rode reus Antares. Stel, Antares zou de zon vervangen, dan zouden de planeten Mercurius, Venus, aarde én Mars worden opgeslokt. Foto: Wikipedia Commons

Antares is een felle ster in het sterrenbeeld Schorpioen. De rode reuzenster bevindt zich in zijn laatste levensfase. Dit betekent dat de ster in de nabije toekomst transformeert in een supernova.

Antares geeft 10.000 keer zoveel licht als de zon, maar is slechts vijftien tot achttien keer zwaarder dan onze moederster. Dit betekent dat Antares erg licht en ijl is. De dichtheid van de ster is 0,0000004 keer de dichtheid van de zon.

Astronomen hebben ESO’s Very Large Telescop Interferometer gebruikt om het oppervlak van de ster in kaart te brengen. Ook hebben ze bewegingen van het materiaal op het oppervlak van de ster vastgelegd. De VLTI is namelijk een unieke faciliteit waar het licht van vier telescopen gebundeld wordt. Hierdoor ontstaat er een virtuele telescoop met een spiegel van 200 meter. De kleinste details zijn daardoor zichtbaar.

Ster verliest gewicht
Al vijftig jaar vragen wetenschappers zich af waarom sterren als Antares zo snel massa verliezen in de laatste fase van hun evolutie. “De VLTI is de enige telescoop waarmee we direct gasbewegingen kunnen meten in de uitgestrekte atmosfeer van Antares,” zegt hoofdonderzoeker Keiichi Ohnaka. “We zijn daarmee een stap dichterbij het beantwoorden van de vraag. De volgende uitdaging is om de oorzaak van de turbulentie op te helderen.”

Zo vonden de astronomen turbulent gas van lage dichtheid op grote afstand van de ster. De onderzoekers concluderen dat de beweging niet veroorzaakt kan zijn door convectie, oftewel het proces waarbij straling wordt verplaatst van de kern naar de buitenste regio’s van de atmosfeer van de ster. Wellicht dat een nieuw en onbekend proces het gasverlies verklaard.

Dit is pas het begin
Ohnaka verwacht dat dit nog maar het begin is. “In de toekomst, kunnen we met deze waarneemtechniek naar andere sterren kijken en hun oppervlakken en atmosferen in detail bestuderen. Tot nu toe konden we alleen onze zon bekijken. Ons werk zorgt voor een nieuwe dimensie in de stellaire astrofysica en opent een nieuw venster om sterren te observeren.”

Eerder dit jaar maakten wetenschappers met de ALMA de scherpste foto ooit van een andere bekende rode superreus: Betelgeuze. Deze ster is nog maar acht miljoen jaar oud, maar staat op het punt om een supernova te worden. Als dit gebeurt, dan is deze gebeurtenis op klaarlichte dag prima zichtbaar vanaf de aarde.