Het HAWK-I infraroodinstrument van ESO’s Very Large Telescope heeft een schitterende foto van de beroemde Orionnevel gemaakt. Niet alleen sterren, maar ook bruine dwergen en eenzame planeetachtige objecten zijn op deze foto te zien.

De beroemde Orionnevel ligt ruim 1.300 lichtjaar van de aarde en is met het blote oog zichtbaar. Daarmee is het één van de helderste nevels. In de 24 lichtjaar brede nevel worden veel nieuwe sterren geboren. Er is genoeg voorraad om 2.000 zonachtige sterren te produceren. Naast sterren bevinden zich er ook bruine dwergen (‘mislukte’ sterren) in de Orionnevel.

Omdat de Orionnevel niet ver van de aarde verwijderd is, is de kraamkamer een perfect proefobject om meer te weten te komen over de vorming van nieuwe sterren. Zo kunnen astronomen bijvoorbeeld zien hoeveel sterren van verschillende massa’s er ontstaan. Het stervormingsproces is vanaf het begin goed te volgen, zelfs wanneer sterren nog protosterren zijn.

De beroemde Orionnevel.

De beroemde Orionnevel.

“Weten hoeveel lichte objecten er in de Orionnevel te vinden zijn, is van groot belang om de bestaande stervormingstheorieën te toetsen”, legt co-auteur Amelia Bayo van de universiteit van Valparaíso in Chili uit. “We beseffen nu dat de manier waarop deze objecten van geringe massa ontstaan, afhankelijk is van hun omgeving.” Zo worden in de Orionnevel opvallend veel objecten met weinig massa gevormd dan in minder actieve stervormingsgebieden in de omgeving. Objecten die ongeveer vier keer zo licht zijn als de zon zijn het talrijkst in de Orionnevel.

Veel exoplaneten?
Het is gunstig dat er veel lichte objecten ontstaan in de Orionnevel. Dit betekent dat er veel meer sterren gebouwd kunnen worden uit hetzelfde materiaal en dat er dus waarschijnlijk ook veel meer planeten zijn. Toch is dit een hypothese. We moeten wachten op de volgende generatie supertelescopen. Deze supertelescopen kunnen makkelijker exoplaneten opsporen en de hypothese toetsen.

Een nieuw tijdperk
“Onze resultaten luiden naar mijn gevoel het begin in van een nieuw tijdperk in het planeet- en stervormingsonderzoek”, vertelt hoofdonderzoeker Holger Drass van de Ruhr-universiteit Bochum. “Het enorme aantal solitaire planeten bij onze huidige waarnemingslimiet geeft mij het vertrouwen dat we met de European Extremely Large Telescope (vanaf 2024 in bedrijf, red.) een schat aan kleinere, aardachtige exoplaneten zullen ontdekken.”