Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam wijst erop dat XTC het brein laat krimpen. Het blijft speculeren over de oorzaak.

In april werd reeds duidelijk dat XTC ervoor kan zorgen dat de hippocampus krimpt. Wetenschappers bestudeerden hersenscans uit eerdere onderzoeken naar XTC. Ze vroegen zich af of er een anatomisch verschil was tussen mensen die langdurig en/of regelmatig XTC gebruiken en mensen die de drugs niet gebruikten.

Tien procent
Dat bleek inderdaad het geval te zijn. “De hippocampus van de gebruikers is gemiddeld zo’n tien procent kleiner,” vertelt onderzoeker Liesbeth Reneman.

WIST U DAT…

Doorbloedingsstoornis?
In het AMC Magazine doen de wetenschappers deze maand uit de doeken wat de oorzaak van die krimping kan zijn. Een doorbloedingsstoornis zou de krimp bijvoorbeeld kunnen verklaren. Het heeft alles te maken met het goedje serotonine: een stofje dat veelvuldig in het lijf voorkomt na het gebruik van XTC. “Serotonine vernauwt de bloedvaten. Door XTC-gebruik circuleert er extra veel van de stof in het brein. Bij patiënten met samentrekkingen van de bloedvaten door een hersenbloeding zien we soms ook zwellingen. De situatie normaliseert in principe als de blokkade weg is. Maar houdt de vaatvernauwing lang aan of treedt die vaker op – bijvoorbeeld doordat iemand veel of regelmatig XTC gebruikt – dan gaan misschien hersencellen verloren. En ja, dat leidt uiteindelijk tot krimp.”

Nader onderzoek is hard nodig. De onderzoekers zijn inmiddels een vervolgstudie gestart. Hierbij wordt niet alleen gelet op de hippocampus. “Vergeet niet: serotonine beïnvloedt een heleboel hersengebieden. We zien vooral schade aan een bepaald type axonen (de uitlopers van zenuwcellen), waar bijvoorbeeld de serotoninetransporters op liggen. Dergelijke axonen komen overal in het brein voor. In onze pilot keken we naar de hippocampus omdat we zeker wisten dat de drug nadelige effecten kan hebben op het geheugen. Straks onderzoeken we ook andere hersengebieden zoals de thalamus, die eveneens betrokken is bij geheugenprocessen. We vermoeden dat de gevolgen van XTC verder kunnen reiken dan alleen die hippocampus.”