robot pr2 aan het werk in de keuken

Wetenschappers hebben een robot door deze onder meer YouTube-filmpjes te laten kijken, geleerd om pannenkoeken te bakken.

Wil je weten hoe je een stropdas strikt? Of een fietsband plakt? Of die vlek uit je shirt krijgt? Vroeger belde je dan je vader of je moeder. Maar tegenwoordig zijn die in dat opzicht overbodig geworden: YouTube staat vol met filmpjes waarin stropdassen gestrikt en fietsbanden geplakt worden. En er zijn tal van sites te vinden waarop tot in detail beschreven wordt hoe je zelfs de akeligste vlekken op vaak zeer ongebruikelijke (maar wel effectieve) wijze uit je shirt kan krijgen.

Robots
De tijd dat alleen wij mensen een beroep doen op deze kennissites is nu voorbij. Ook robots kunnen nu door filmpjes te kijken en online instructies te lezen nieuwe vaardigheden en kennis opdoen. Zo hebben onderzoekers een robot geleerd om pannenkoeken te bakken door WikiHow en YouTube te raadplegen.

Missende informatie
Voor ons is het vrij eenvoudig om aan de hand van online instructies iets nieuws te leren. Neem bijvoorbeeld pannenkoeken bakken: als er staat dat je de pannenkoek om moet draaien met een spatel, dan weten we precies wat er van ons verwacht wordt: we moeten de spatel onder de pannenkoek wiebelen, de pannenkoek optillen en draaien. Maar voor een robot ligt dat anders. Voor een robot zijn deze instructies eigenlijk incompleet: er mist heel veel informatie. Wat is een spatel? En hoe kun je een pannenkoek met die spatel omdraaien?

De informatie die de robot krijgt (boven) is incompleet, er mist veel cruciale informatie (onder). Afbeelding: RoboHow.

De informatie die de robot krijgt (boven) is incompleet, er mist veel cruciale informatie (onder). Afbeelding: RoboHow.

Filmpjes
Om een antwoord te krijgen op die vragen worden de geschreven instructies onder meer gecombineerd met filmpjes waarin te zien is hoe een mens pannenkoeken bakt. Ook doet de robot aan kinesthetisch leren: een mens stuurt de bewegingen van de robot, waardoor deze leert hoe hij ze daarna zelf moet maken. Vergelijk het met een kind dat leert dansen door op de voeten van papa te staan. Eerst maakt papa de passen, maar daarna kan het kind de passen zelfstandig maken. Door al die verschillende informatiebronnen te combineren, kan de robot uiteindelijk een pannenkoek bakken.

Van elkaar leren
Nu zul je zeggen: allemaal leuk en aardig, maar wel een hoop werk om één robot pannenkoeken te leren bakken. Dat is waar. Maar het mooie is dat deze robot het kunstje weer aan andere robots kan leren. Door zijn vaardigheden te delen via een soort internet voor robots, kunnen soortgenoten het straks ook.

Het is één van de grotere uitdagingen in de robotica: een robot zelfstandig kennis en vaardigheden laten verwerven. Natuurlijk kun je een robot helemaal programmeren en allerlei trucjes leren, maar zodra de omstandigheden veranderen weet zo’n robot niet meer wat hij moet doen. Vandaar dat het noodzakelijk is dat een robot leert om te leren, leert om met veranderingen om te gaan. Alleen zo kan deze in de toekomst in een wereld die continu verandert, functioneren.