Schone fusie en oneindig veel energie. Kan een apparaat dit ooit opwekken? Misschien de Z-machine wel. Wetenschappers laten weten dat de Z-machine steeds meer energie produceert. De energieoutput is echter nog niet vergelijkbaar met de input.

De Z-machine is een generator van het Sandia National Laboratorium in de Amerikaanse staat New-Mexico. Het is de grootste röntgengenerator op aarde. Het is een bijzondere machine, want in de Z-machine is het vaak warmer dan ín de zon. Daarnaast heeft de machine in 2006 onder hoge druk een diamant laten smelten.

De Z-machine moet nog 10.000 keer zoveel neutronen generen om evenveel input als output te genereren. Daarna wordt het écht interessant

Hoe werkt het?
De Z-machine creëert een sterke elektrische ontlading. Deze ‘reist’ door dunnen draden heen. Deze draden verdampen en vormen een soort gordijn van plasma. Een sterk magnetisch veld drukt het plasma samen en daarbij komt energie vrij in de vorm van röntgenstralen. De hoeveelheid energie die in de vorm van röntgenstraling vrij kan komen, is enorm: wetenschappers hebben al wel eens 290 terawatt geleverd. Zo’n output duurt extreem kort – slechts enkele nanoseconden – maar is natuurlijk gigantisch.

Honderd keer efficiënter
Wetenschappers melden in Physical Review Letters dat zij plasma hebben verhit tot 35 miljoen graden Celsius. Daarbij kwamen twee biljoen neutronen vrij. Dit zijn al honderd keer zoveel neutronen als één jaar geleden. Maar het team is er nog niet. De Z-machine moet nog 10.000 keer zoveel neutronen generen om evenveel input als output te genereren. Daarna wordt het écht interessant. Als de input minder is dan de output, dan kan het apparaat oneindig veel energie opwekken.

De toekomst van energie
De Z-machine is niet onze enige hoop in bange dagen. Op verschillende plekken wordt gewerkt aan de toekomst van brandstof en energie. Gisteren schreven we nog over een nieuwe fusiereactor, die wellicht de wereld kan veranderen. En dan is er nog thorium, dat olie overbodig kan maken.