De Zanzibarfranjeaap verweert zich in ieder geval kranig!

Een team onderzoekers heeft onlangs de allereerste populatietelling gedaan van de Zanzibarfranjeaap (Piliocolobus kirkii), een bedreigde primaat die alleen op de Zanzibar-archipel, voor de kust van Oost-Afrika, te vinden is. “Wetenschappers zijn al 150 jaar bekend met de Zanzibarfranjeaap, maar dit is de eerste systematische studie naar deze nog tamelijk onbekende primaatsoort,” zegt Dr. Tim Davenpoort, hoofdauteur van het onderzoek. Het team hoopt aan de hand van de onderzoeksresultaten effectieve beschermingsplannen voor de bedreigde primaat te kunnen opstellen.

Goed nieuws
Om meer over de levenswijze en de ecologische behoefte van de primaat te weten te komen, brachten de onderzoekers twee jaar in het veld door. Het goede nieuws? er zijn meer dan drie keer zoveel Zanzibarfranjeaap – meer dan 5800 individuele dieren – dan eerder werd gedacht. Daarnaast leven er veel meer apen in beschermde gebieden dan daarbuiten.

Ontbossing
Maar helaas is er ook slecht nieuws. Zo is de overleving van jonge dieren laag. Daarnaast is de jacht op deze primaten erg gebruikelijk. Zo vangt de lokale bevolking de primaten voor voedsel. Omdat de primaten er ook een handje van hebben om gewassen te stelen, worden ze ook nog weleens als wraak om het leven gebracht. Maar één van de grootste bedreigingen voor het voortbestaan van de Zanzibarfranjeaap is ontbossing. Zo worden bossen in rap tempo omgezet in landbouwgrond, of in toeristische ontwikkelingsprojecten. De bossen op het hoofdeiland Unguja van Zanzibar gaan bijvoorbeeld verloren met 19 vierkante kilometer per jaar als gevolg van landbouwactiviteiten, woningbouw en menselijke populatiegroei.

De stand van zaken. Afbeelding: Wildlife Conservation Society

Beschermd gebied
De resultaten van de studie laten zien dat de beschermende gebieden in Zanzibar tot op zekere hoogte werken. Ongeveer 69% van de Zanzibarfranjeaap leeft in een beschermd gebied. De populatie binnen deze reservaten bestaan ook uit meer individuen en uit meer vrouwtjes dan in gebieden daarbuiten. Daarentegen laat de studie ook zien dat er ook nog flinke uitdagingen voor de boeg zijn om deze soort te beschermen. Vooral voor de individuen die buiten een beschermd gebied leven. Zo constateerden de onderzoekers dat er in vier bossen waar voorheen Zanzibarfranjeapen voorkwamen, op dit moment geen primaten meer leven. In vier andere gebieden leeft er nog slechts één familiegroep die door hun geïsoleerde leefgebied hoogstwaarschijnlijk niet zullen overleven.

De onderzoekers geven daarom het advies om nieuwe beschermde gebieden te creëren, om het voortbestaan van de Zanzibarfranjeaap verder te waarborgen. Het team heeft zelfs voorgesteld om de primaat het officiële nationale dier van Zanzibar te maken.