stralingsgordel

Wetenschappers hebben een nieuw patroon ontdekt in de dichtstbijzijnde stralingsgordel rondom onze aarde. Het patroon doet denken aan de strepen van een zebra en wordt – heel verrassend – veroorzaakt door de rotatie van de aarde.

Rond de aarde bevinden zich de Van Allen-gordels. Dit zijn gordels gevuld met geladen deeltjes. Wetenschappers hebben nu – met behulp van NASA’s Van Allen Probes – de binnenste gordel bestudeerd. En in die gordel troffen ze een nieuw patroon aan. “We begrijpen nu dat elektronen in de binnenste gordel eigenlijk altijd in een zebrapatroon georganiseerd zijn,” vertelt onderzoeker Aleksandr Ukhorskiy.

De zebrastrepen. Afbeelding: Aleksandr Ukhorskiy / APL.

De zebrastrepen. Afbeelding: Aleksandr Ukhorskiy / APL.

Zonnewind
Voorheen werd altijd gedacht dat patronen in de stralingsgordels van onze planeet veroorzaakt werden door de zonnewind. Maar het nieuw ontdekte patroon bleef zelfs zichtbaar wanneer de zonnewind weinig actief was. Het suggereerde dat dit patroon een andere oorzaak had. En die oorzaak is verrassend. Het is namelijk de trage draaiing van onze aarde die de bewegingen van de deeltjes in de stralingsgordels – met snelheden die de snelheid van het licht benaderen – veroorzaakt.

WIST U DAT…

…onderzoekers onlangs een derde stralingsgordel rond de aarde ontdekten?

Hoe zit het precies?
Doordat de as van het aardse magnetische veld iets schuin staat, produceert de rotatie van de aarde een trillend, zwak elektrisch veld. En dat veld beïnvloedt de elektronen in de binnenste gordel. “Als we de elektronen in de binnenste gordel vergelijken met een stroperige vloeistof dan zorgen die trillingen ervoor dat die vloeistof uitgerekt en gevouwen wordt.” Het strekken en vouwen resulteert in de strepen die onderzoekers nu dus in de stralingsgordel ontdekt hebben.

Het onderzoek toont aan dat er ook dichtbij onze eigen planeet nog genoeg te ontdekken valt. Desalniettemin zijn onderzoekers heel nieuwsgierig of dergelijke processen ook rond andere planeten optreden. Aan boord van Juno – een ruimtesonde die onderweg is naar Jupiter – bevindt zich een instrument dat uit kan zoeken of ook in de stralingsgordels rondom deze planeet zebrastrepen te vinden zijn.