De strepen blijken de zebra tot een beroerde landingsplek te maken.

Waarom hebben zebra’s strepen? Het is een vraag die wetenschappers al meer dan 150 jaar bezig houdt. Ondertussen hebben al veel geloofwaardige theorieën de revue gepasseerd, waaronder dat de strepen een sociale functie vervullen, helpen bij het weghouden van roofdieren en bijdragen aan een betere warmteregulering. Maar onderzoekers komen nu in een nieuw onderzoek met een volgende theorie op de proppen; het primaire doel van zebrastrepen is om te ontsnappen aan bijtende vliegen.

Experimenten
Maar wat is het geheim precies van deze zwarte en witte strepen die bijtende vliegen op afstand houden? Dat probeerden de onderzoekers door een reeks experimenten te achterhalen. De experimenten vonden plaats op een paardenboerderij in Groot-Brittannië waar zowel zebra’s, als paarden worden gehouden. En van een afstandje lijken de zebrastrepen de vliegen niet af te schrikken. Zo stevenen de vliegen op zowel paard als zebra met dezelfde snelheid af.


Onderzoekers observeren hoe paardenvliegen zich gedragen rond paarden die zebrajassen dragen. Afbeelding: School of Biological Sciences, University of Bristol

Landing
Echter wordt het wel interessant op het moment dat de vlieg de landing wil inzetten. Zo lijkt het de vliegen niet te lukken om op tijd af te remmen om goed en wel op de rug van een zebra te landen. “Paardenvliegen lijken gewoon over zebra’s heen te vliegen of zelfs tegen ze aan te botsen,” legt onderzoeker Tim Caro uit. “Dit gebeurde echter niet bij de paarden. We namen veel minder succesvolle landingen waar van vliegen op de zebra’s, dan op de paarden.” Op de een of andere manier lijken de strepen dus een verblindende werking op de paardenvliegen te hebben, die de vliegen belet om gecontroleerd te kunnen landen. Om deze bevinding te testen, werden er in een tweede experiment paarden voorzien van zwart-wit gestreepte jassen. En ook uit dit experiment bleek dat het de vliegen minder goed lukte om op de paarden te landen.

Verschil
Uit de studie blijkt ook dat zebra’s en paarden heel verschillend reageren op de aanwezigheid van vliegen. Zo slingeren zebra’s gedurende de dag continu met hun staart om de vliegen weg te houden. Daarnaast stoppen ze met eten als ze er last van krijgen en is het echt een hardnekkige vlieg, dan zet de zebra het op een hollen. Paarden daarentegen lijken alleen af en toe met een zenuwtrekking of een zwiep met de staart een vlieg te weren.

Waarom zebra’s een verfijndere afweermechanisme jegens paardenvliegen hebben, is nog niet bekend. Een mogelijke verklaring is dat zebra’s veel vatbaarder zijn voor infectieziekten die door Afrikaanse vliegen worden overgedragen. De morfologische strepen, evenals het opvallende gedrag van de zebra’s kan in dat geval helpen om de vliegen op afstand te houden.