Zowel op de Noordpool als op de Zuidpool is deze maand recordbrekend weinig zee-ijs te vinden.

De Europese ruimtevaartorganisatie luidde een paar dagen geleden al de noodklok. Satellietbeelden toonden aan dat het zee-ijs op de Noordpool – waar de winter nu is ingevallen – veel trager groeit dan anders. Metingen van het Amerikaanse National Snow & Ice Data Center onderschrijven dat nu. Nog niet eerder was het gemiddelde oppervlak dat het zee-ijs in november op de Noordpool bestreek, zo klein.

Deze afbeelding laat zien in welke mate de temperatuur op de noordpool afwijkt van de gemiddelde temperatuur die tussen 1981 en 2010 in november werd gemeten. Op sommige plekken lag de temperatuur in november 2016 wel tien graden hoger dan gemiddeld. Het staat in schril contrast met de temperaturen in het noorden van Eurazië die in diezelfde periode juist 4 tot 8 graden lager uitvielen dan gemiddeld. Afbeelding: NSIDC / NOAA / ESRL Physical Sciences Division.

Deze afbeelding laat zien in welke mate de temperatuur op de noordpool afwijkt van de gemiddelde temperatuur die tussen 1981 en 2010 in november werd gemeten. Op sommige plekken lag de temperatuur in november 2016 wel tien graden hoger dan gemiddeld. Het staat in schril contrast met de temperaturen in het noorden van Eurazië die in diezelfde periode juist 4 tot 8 graden lager uitvielen dan gemiddeld. Afbeelding: NSIDC / NOAA / ESRL Physical Sciences Division.

Recordbreker
Gemiddeld was er in november 2016 zo’n 9,08 miljoen vierkante kilometer zee-ijs te vinden. En dat is een record. Nog niet eerder is er zo weinig zee-ijs gemeten op de Noordpool. November 2016 stoot de vorige recordhouder – november 2006 – van de troon: er ligt dit jaar zo’n 800.000 vierkante kilometer minder zee-ijs op de Noordpool dan tien jaar geleden. Het gemiddelde oppervlak dat in november door zee-ijs werd bedekt, ligt daarnaast zo’n 1,95 miljoen vierkante kilometer onder het gemiddelde oppervlak dat het zee-ijs in de novembers tussen 1981 en 2010 besloeg.

Temperatuur
Dat er zo weinig zee-ijs te vinden is, is goed te verklaren. Normaal gesproken ligt de luchttemperatuur nabij het oppervlak van de Noordelijke IJszee in deze tijd onder het vriespunt. Maar dit jaar ligt de temperatuur hoger.

Zuidpool
Ondertussen breekt ook het zee-ijs op de Zuidpool – waar de zomer gaande is – een record. Al op 31 augustus – veel vroeger dan gemiddeld – bereikte het zee-ijs hier zijn maximale omvang. En sinds dat moment neemt het oppervlak dat door zee-ijs wordt bedekt, rap af. Nog niet eerder werd er in november zo weinig zee-ijs gemeten op de Zuidpool. Gemiddeld was er in deze maand zo’n 14.54 miljoen vierkante kilometer zee-ijs te vinden. Dat is maar liefst 1 miljoen vierkante kilometer minder dan in het vorige recordbrekende jaar (1986) en 1,81 miljoen vierkante kilometer minder dan de gemiddelde omvang in de novembers tussen 1981 en 2010.

Deze afbeelding laat zien in welke mate de temperatuur op Antarctica afwijkt van de temperatuur die we in deze periode (27 oktober tot 17 november) gemiddeld gezien gewend zijn. Aan de randen van het zee-ijs ligt de temperatuur zo'n 2 tot 4 graden Celsius hoger dan gemiddeld. Afbeelding: NSIDC / NOAA / ESRL Physical Sciences Division.

Deze afbeelding laat zien in welke mate de temperatuur op Antarctica afwijkt van de temperatuur die we in deze periode (27 oktober tot 17 november) gemiddeld gezien gewend zijn. Aan de randen van het zee-ijs ligt de temperatuur zo’n 2 tot 4 graden Celsius hoger dan gemiddeld. Afbeelding: NSIDC / NOAA / ESRL Physical Sciences Division.

Ook op Antarctica zijn ongebruikelijk hoge temperaturen de boosdoener. De luchttemperaturen lagen er vorige maand zo’n 2 tot 4 graden Celsius hoger dan gemiddeld. Daarnaast werd het zee-ijs door krachtige winden uit elkaar gedreven, waardoor het kwetsbaarder werd.