aarde

Het zee-ijs op de Noordpool nadert het minimum van 2013: het moment waarop het oppervlak van het zee-ijs het kleinst is. En hoewel dat oppervlak ook dit jaar relatief beperkt is, lijkt het minimum dit jaar toch geen records te gaan breken.

Dat blijkt uit satellietbeelden die NASA maakte. Op het moment beslaat de hoeveelheid zee-ijs op de Noordpool zo’n 5,83 miljoen vierkante kilometer. Dat is aanzienlijk meer dan in het recordjaar 2012. Toen besloeg de hoeveelheid zee-ijs op de Noordpool op ditzelfde moment 4,34 miljoen vierkante kilometer. Wel is het oppervlak van 2013 aanzienlijk kleiner dan het grootste oppervlak dat eind augustus ooit werd gemeten: in 1996 had het zee-ijs een oppervlak van zo’n 8,2 miljoen vierkante kilometer.

Smelten
De Noordpool kent een winter – waarin het zee-ijs groeit – en een zomer – waarin het zee-ijs smelt. De zomer op de Noordpool zit er bijna op en dus komt er straks een omslagpunt: het zee-ijs smelt niet langer, maar gaat weer groeien. Het moment kort daarvoor (ergens half september) wordt aangemerkt als het zee-ijsminimum. Het is het moment waarop het oppervlak van het zee-ijs het allerkleinst is. Hoewel de zomer op de Noordpool nog niet ten einde is, kunnen onderzoekers nu wel reeds inschatten dat 2013 waarschijnlijk geen recordjaar wordt.

Ondertussen op Antarctica

Terwijl het zee-ijs op de Noordpool afstevent op een minimum, stevent het zee-ijs op Antarctica af op een maximum. Op dit moment bevindt zich daar zo’n 19,3 miljoen vierkante kilometer zee-ijs. Dat is meer dan er in 2012 rond diezelfde tijd lag (18,33 miljoen vierkante kilometer).

Voorzichtig
Maar: de onderzoekers blijven voorzichtig. Met nog zo’n drie weken te gaan, kan het nog alle kanten op. “De gemiddelde temperaturen op de Noordpool fluctueren van week tot week en als er een krachtige storm opkomt, zoals ook vorig jaar in augustus gebeurde, kan de snelheid waarmee het zee-ijs verdwijnt significant veranderen,” stelt onderzoeker Joey Comiso.

Recordbreker
Vorig jaar brak het zee-ijs op de Noordpool alle records toen er op 16 september nog maar 3,41 miljoen vierkante kilometer zee-ijs was. Dit jaar zal dat record hoogstwaarschijnlijk niet verbroken worden. Dat heeft meerdere redenen. Zo hing er boven de Noordpool lang een dik wolkendek waardoor de temperaturen lager waren. Ook waren er wel enkele stormen, maar waren deze lang niet zo sterk als de cycloon die vorig jaar over de Noordpool trok. “De storm van vorig jaar bewoog zich over open water en mengde de kleine stukjes ijs met relatief warm water, waardoor het sneller smolt,” legt onderzoeker Walt Meier uit.

Hoewel dit jaar geen nieuw record neerzet, wil dat niet zeggen dat we de trend van meer smeltende zee-ijs doorbreken. “Wat belangrijk is, is dat de tien laagste minima die we ooit gemeten hebben, de laatste tien jaar plaatsvonden,” benadrukt Meier. “Op lange termijn is er dus sprake van een neerwaartse trend.”