endurance

Nieuw onderzoek suggereert dat de schepen die de afgelopen eeuwen voor de kust van Antarctica vergaan zijn, daar mogelijk nog steeds – in uitstekende staat – op ontdekking liggen te wachten. Wetenschappers hebben namelijk ontdekt dat in de wateren rondom Antarctica waarschijnlijk geen houtetende wormen voorkomen.

De onderzoekers trekken die conclusie op basis van een experiment. In de hoop meer te weten te komen over de fauna rondom Antarctica legden ze botten van walvissen en stukken hout op de zeebodem neer. Na een jaar haalden ze de botten en het hout (met de organismen die zich daarop verzameld hadden) weer boven water.

Nieuwe soorten
Verschillende organismen hadden zich overduidelijk te goed gedaan aan de botten. De onderzoekers troffen op de botten zelfs twee nieuwe soorten wormen aan: Osedax antarcticus en Osedax deceptionensis.

WIST U DAT…

…u tegenwoordig dankzij Google vanuit uw luie stoel een kijkje in de hut van Shackleton op Antarctica kan nemen?

Uitstekende conditie
Maar terwijl de botten duidelijk waren aangetast, was het hout nog in uitstekende conditie, zo schrijven de onderzoekers in het blad Proceedings of the Royal Society B. “Het hout was na veertien maanden op de bodem van de zee te hebben gelegen bijna niet aangetast.” Het wijst erop dat hout op de bodem van de zee rondom Antarctica een lang leven beschoren is. “Onze gegevens vormen geen sluitend bewijs dat houtetende wormen niet rondom Antarctica voorkomen,” schrijven de onderzoekers met enige voorzichtigheid. “Het is mogelijk dat onze experimenten te kort duurden of dat de aanwezigheid van de botten van de walvissen voorkwamen dat de houtetende larven zich hier vestigden.” De onderzoekers benadrukken echter dat vergelijkbare experimenten op lagere breedte aantoonden dat hout normaal gesproken al na drie maanden door houtetende wormen aangevallen wordt. “En soms was het hout na een jaar al compleet vernietigd.” Met het oog daarop lijkt het toch aannemelijk dat deze wormen niet rondom Antarctica voorkomen.

Endurance
Als dat inderdaad zo is, is dat goed nieuws voor archeologen. Scheepswrakken rondom Antarctica – waaronder het beroemde schip Endurance van verkenner Ernest Shackleton (zie afbeelding hierboven) – kunnen dan namelijk nog wel eens in uitstekende staat zijn.

Grote vraag is natuurlijk: waarom komen de houtetende wormen niet rondom Antarctica voor? Wellicht heeft het iets te maken met het gebrek aan bomen op het continent. “Een unieke eigenschap van Antarctica is het ontbreken van bomen sinds het late Eoceen, zeker 30 miljoen jaar geleden.” In het water komt van nature dus weinig hout voor. Botten van walvissen zijn er wel genoeg te vinden.