werelderfgoed

Het Vrijheidsbeeld, Westminster Abbey en het centrum van Brugge. Het zijn zomaar enkele stukjes werelderfgoed die door toedoen van klimaatverandering aangetast of zelfs verloren zouden kunnen gaan. Nieuw onderzoek toont aan dat van de 720 stukjes erfgoed op de lijst van UNESCO 136 door zeespiegelstijging bedreigd worden.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Environmental Research Letters. Ze gaan er in hun paper vanuit dat de opwarming doorzet en de temperaturen in de komende 2000 jaar drie graden Celsius boven de temperaturen van voor de industriële revolutie uitstijgen. De onderzoekers benadrukken dat dat een waarschijnlijk en echt niet zo’n extreem scenario is.

Traag, maar gestaag
“Na 2000 jaar zouden de oceanen een nieuwe evenwichtstoestand bereikt hebben en met behulp van modellen kunnen we het ijs dat op Groenland en Antarctica smelt, berekenen,” vertelt onderzoeker Anders Levermann. “De zeespiegel reageert traag, maar gestaag op de opwarming, omdat de belangrijkste processen die daarbij betrokken zijn – de oceaan die warmte opneemt en continentaal ijs dat smelt – nog lang nadat de opwarming van de atmosfeer gestopt is, doorgaat,” voegt onderzoeker Ben Marzeion toe.

WIST U DAT…

…de grootste bijdrager aan de zeespiegelstijging nog wel een tijdje blijft smelten?

Aangetast
De resultaten zetten aan het denken. “We beschouwen een stukje erfgoed als ‘aangetast’ wanneer zeker een deel ervan onder het gemiddelde lokale zeeniveau ligt, maar getijden en stormtij zullen uiteindelijk waarschijnlijk bepalen of dit stukje erfgoed beschermd moet worden alvorens de zeespiegel dit punt bereikt.”

Venetië
Wanneer de huidige wereldwijde temperatuur gedurende de komende 2000 jaar zo zou blijven, zou zes procent van alle stukjes erfgoed aangetast worden. Het gaat dan om veertig plekken. Maar wanneer de opwarming doorzet en de aarde over 2000 jaar drie graden Celsius warmer is dan voor de industriële revolutie neemt dat aantal toe naar gemiddeld 136, oftewel negentien procent van alle stukjes erfgoed. Onder die stukjes erfgoed bevinden zich onder meer het Vrijheidsbeeld, Independence Hall, het Sydney Opera House, het stadscentrum van Venetië, Brugge en St. Petersburg. Ook Nederland vinden we in het rijtje terug, met bijvoorbeeld de historische binnenstad van Willemstad en de Amsterdamse grachtengordel.

Om te kunnen benaderen waar cultureel erfgoed zich mogelijk aan het ontwikkelen is, berekenden de onderzoekers ook het percentage bewoonde gebieden dat onder de zeespiegel zou komen te liggen als de temperatuur drie graden boven het niveau van voor de industriële revolutie uitstijgt. Ze ontdekten dat ongeveer zeven procent van de huidige wereldbevolking leeft in gebieden die dan onder de zeespiegel liggen. Daarbij blijkt meer dan zestig procent van de gebieden die aangetast dreigen te worden in China, Vietnam, Indonesië, Bangladesh en India te liggen. “Onze resultaten laten zien dat als de temperatuur over 2000 jaar drie graden stijgt – iets wat waarschijnlijk wel gehaald wordt en doorgaans niet als een extreem scenario wordt gezien – de invloed die dit op werelderfgoed heeft, enorm is.”