Dit is de langst bekende biologische drijftocht ooit.

Onderzoekers hebben langs de kust van Antarctica zeewier ontdekt dat daar niet thuishoort. DNA-onderzoek wijst uit dat een deel ervan afkomstig is van de Kerguelen-eilanden in de zuidelijke Indische Oceaan. En een ander deel komt helemaal uit de Zuid-Georgia-eilanden in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Het betekent dat dit zeewier tienduizenden kilometers heeft afgelegd alvorens het bij Antarctica aanmeerde.

Onmogelijke reis
Het is volgens onderzoekers de langste bekende biologische drijftocht ooit. En dat niet alleen: het is een reis die tevens onmogelijk werd geacht. Zo wist het zeewier polaire winden en stromingen die ondoordringbaar werden geacht, te trotseren en Antarctica – dat altijd gezien wordt als een geïsoleerd gelegen continent – te bereiken (zie kader). “Dit onderzoek laat zien dat levende planten en dieren Antarctica over de oceaan kunnen bereiken, en dat de Antarctische kustlijnen waarschijnlijk constant gebombardeerd worden met allerlei plant- en diersoorten,” aldus onderzoeker Crid Fraser. “Wij dachten altijd dat het Antarctische ecosysteem zo uniek was vanwege de geïsoleerde omgeving, maar dit onderzoek laat zien dat deze verschillen bijna volledig te wijten zijn aan extreme omgevingsfactoren, niet isolatie.”

Sterke westenwinden en oppervlaktestromingen zorgen er in principe voor dat drijvende objecten van Antarctica vandaan bewegen. Tot stormen de boel verstoren, zo stellen de onderzoekers. Hun nieuwste modellen laten zien dat hoge golven die tijdens deze stormen ontstaan grote ‘vlotten’ zeewier helpen om naar Antarctica te reizen.

Andere dieren
Als zeewier op deze wijze bij Antarctica kan komen, dan kunnen nog veel meer organismen Antarctica bereiken, zo redeneren de onderzoekers. “Dit zeewier groeit niet op Antarctica, maar kan als vlot dienen voor andere planten en dieren” stelt onderzoeker Erasmo Macaya. “Als die vlotten van zeewier naar Antarctica drijven, kunnen we binnenkort enorme veranderingen zien in de ecosystemen daar.” Antarctica warmt namelijk razendsnel op. “Als planten en dieren vrij vaak over zee naar Antarctica reizen, zullen ze zich kunnen vestigen zodra de lokale omgeving voldoende gastvrij is,” aldus Fraser.

Het onderzoek heeft ook implicaties voor niet-levende drijvende objecten, zoals plastic. “Het zou goed kunnen dat de stormen en zeestromingen die dit zeewier hebben vervoerd, ook plastic naar Antarctica kunnen transporteren, waardoor het kwetsbare ecosysteem daar extra onder druk komt te staan,” vertelt onderzoeker Erik van Sebille. “We moeten er zo snel mogelijk achter komen of dat zo is.”