Zien roken is vaak nog verleidelijker dan een sigaret aangeboden krijgen. Dat blijkt uit onderzoek.

Die conclusie trekt onderzoeker Zeena Harakeh. Ze deed onderzoek onder jongeren tussen de 16 en 24 jaar. Ze was benieuwd wat er voor kon zorgen dat deze jongeren gingen roken. En wat blijkt? Zien roken, doet roken.

Impliciet
Als jongeren zien hoe een vriend een sigaret opsteekt, is de kans aanzienlijk groter dat zij zelf ook gaan roken. Zelfs als de vriend geen enkele moeite doet om de niet-rokers daartoe over te halen. “Ik noem dit impliciete, passieve beïnvloeding,” vertelt Harakeh. En zelfs als jongeren enkel via bijvoorbeeld internet met elkaar communiceren, blijkt deze beïnvloeding te werken. Als ze online beelden zien van een vriend die rookt, is de kans dat ze zelf gaan roken ook groter. “De beïnvloeding is er dus zelfs als ze de sigarettengeur van de ander niet ruiken.”

WIST U DAT?

…hersenen zich kunnen herstellen na het stoppen met roken?

Expliciet
Harakeh keek ook hoe groot het gevaar van de expliciete beïnvloeding is. Dat wil zeggen: hoe verleidelijk is het als een niet-roker een sigaret krijgt aangeboden? Dat blijkt mee te vallen. “Jongeren lijken de verleiding van een leeftijdsgenoot die een sigaret aanbiedt gemakkelijker te kunnen weerstaan dan de verleiding van een leeftijdsgenoot die er zelf één aan het roken is.”

Campagne
Het onderzoek wijst erop dat veel campagnes tegen roken onder jongeren dus helemaal verkeerd in elkaar zitten. Vaak wordt in deze campagnes gewaarschuwd voor de expliciete verleiding, terwijl de impliciete beïnvloeding veel invloedrijker is. Campagnes waarin te zien is hoe jongeren roken, zijn waarschijnlijk helemaal goed fout. “Ik sluit niet uit dat alleen al het beeld van een rokende jongere andere jongeren ertoe kan aanzetten ook een sigaret op te steken.” Ook suggereert het onderzoek van Harakeh dat het geen slecht idee is om roken op schoolpleinen te verbieden. Want: zien roken, doet blijkbaar roken.

Het volledige onderzoek verschijnt in de bladen Nicotine and Tobacco Research en Drug and Alcohol Dependence.