zijdevlinder

Japanse wetenschappers hebben een zijdevlinder in een robotauto gezet en deze vervolgens de geur van vrouwelijke vlinders laten volgen. Ze hopen dat hun studie uiteindelijk leidt tot robots die geuren kunnen waarnemen en de bron ervan kunnen opsporen.

De onderzoekers ontwikkelden eerst een soort robotauto met twee wielen. Voorop de auto monteerden ze een balletje waarmee de robotauto gecontroleerd kon worden. U kunt het vergelijken met de bal waar acrobaten soms op staan. Door de bal met hun voeten in beweging te brengen, rollen ze zich in een bepaalde richting. Zo kon ook het vlindertje door te wandelen de robotauto in een bepaalde richting sturen (zie het filmpje hieronder).

Feromonen
De onderzoekers zetten de zijdevlinder op de bal en bliezen lucht met daarin stofjes die vrouwtjes afgeven (feromonen) in de richting van de vlinders. Zodra de vlinders dit stofje waarnemen, komen ze in actie. Zo ook wanneer ze op de robotauto zaten. Ze begonnen te wandelen en stuurden de robotauto zo in de richting van de bron van de feromonen. De onderzoekers lieten veertien zijdevlinders aan het experiment deelnemen en allemaal slaagden ze erin om de robot bij de bron van de feromonen te krijgen.

Afwijking
Tijdens een aantal experimenten ‘knoeiden’ de onderzoekers met de robotauto waardoor deze een afwijking naar links of rechts had. Zodra de zijdevlinders de wagen in beweging zetten, neigde deze dus naar een bepaalde kant. De vlinders moesten daar op anticiperen en hun gedrag veranderen. Dat deden ze, zo schrijven de onderzoekers in het blad Bioinspiration and Biomimetics.

Maar welk doel dienen deze experimenten nu? “Het simpele gedrag waarmee de vlinder geuren volgt, stelt ons in staat om de mechanismen in het brein – van het niveau van één enkele cel tot het algemene gedrag van de vlinder – te analyseren,” legt onderzoeker Noriyasu Ando uit. “We hopen op basis hiervan een ‘kunstmatig brein’ te creëren, dat we in een mobiele robot kunnen implementeren.” Uiteindelijk moet dat leiden tot autonome robots die geuren en de bron ervan op kunnen sporen. Zulke robots zijn heel handig: ze kunnen bijvoorbeeld een lek in een tank of de bron van milieuverontreinigingen achterhalen.