De kans dat Oranje het EK nog gaat winnen is na de wedstrijd van afgelopen woensdag nihil. Misschien hadden ze met onderstaande voetbaltrucjes wel gewonnen. Zou Bert van Marwijk ze kennen?

Rood = intimidatie (Geldt dat dan ook voor oranje?)
Een team dat volledig of deels in het rood is uitgerust, is in het voordeel. De kleur rood staat namelijk voor gevaar en kan intimiderend werken bij de tegenstander. Zou dat ook voor oranje gelden? Uit het onderzoek blijkt van niet. De teams met rode shirts hadden het meeste succes en teams die geel of oranje droegen het minst. Teams met de kleuren blauw of wit zaten er tussenin. Misschien moet Oranje switchen naar rode shirts?

Bedenk dat het doel groter is dan eigenlijk het geval is
Als Sneijder een goal wil maken, moet hij zichzelf inbeelden dat het doel vele malen groter is dan dat het werkelijk is. Wellicht helpt het volgens onderzoekers. Voor hun experiment gebruikten zij de welbekende optische illusie. Zij gebruikten een projector om een aantal ringen om de hole heen te laten verschijnen. Wanneer zij een ring van elf smalle cirkels projecteerden rondom de hole, leek het middendeel plots een stuk groter. Ook lieten ze de hole soms smaller lijken, door vijf grote cirkels eromheen te projecteren. Daarna waagden 36 studenten tienmaal een poging in beide situaties. En wat bleek? Wanneer de hole groter leek, presteerden de studenten 10 procent beter. “Visualisatietechnieken kunnen wel degelijk helpen” vertelt voetbalpsycholoog Pascal de Wijngaert in een interview aan Scientias.nl. “Door te denken dat het doel heel erg groot is, lijkt de keeper kleiner. Visuele invloeden kunnen veel invloed hebben op een wedstrijd, zo ook de kleur van shirtjes. Komende zondag speelt Nederland in het zwart tegen Portugal, dit kan negatief uitpakken. Als een speler de bal naar een andere speler passt en hij ziet zwart op een donker gekleurde tribune kan dit een moeilijke opgave zijn.”

De perfecte bal
Ook de bal heeft invloed op de speelprestaties. Ieder EK en WK wordt er door wetenschappers gewerkt aan een nog betere bal dan het jaar ervoor. Dit jaar kwamen zij met de Tango 12 Adidas. Deze vliegt volgens hen sneller door de lucht dan zijn voorganger: de Jabulani-bal, die tijdens het WK werd gebruikt.

Aanmoedigen helpt (maar soms ook niet)
Een stadion vol met aanmoedigende Oranjefans helpt wel degelijk om spelers beter te laten spelen. “Als spelers opgejut worden door de toeschouwers, kunnen zij boven zichzelf uit stijgen.” Volgens De Wijngaert kan het publiek een voetballer die de motivatie niet uit zichzelf kan halen een duwtje geven. “Dit is intrinsieke motivatie, als de verwachtingen van een speler niet uitkomen, kan hij behoorlijk gedemotiveerd raken. Het publiek kan dan toch die nodige motivatie geven.” Maar toch kan het soms ook een keerzijde hebben: door teveel aanmoediging kunnen spelers een grote prestatiedruk ervaren: dit zorgt voor angst. Angst om een verkeerde zet te doen en hierdoor de wedstrijd te verliezen.

4 VRAGEN OVER VOETBAL

1. Is voetbal kijken gevaarlijk?
2. Maakt het WK gelukkig?
3. Wanneer valt iemand opzettelijk?
4. Heeft een goal vlak voor de rust een grotere impact?
Nieuwsgierig naar het antwoord? Lees het hier.

Thuisploeg is in het voordeel
Hoewel dit niet van toepassing is voor Oranje dit EK is het wel interessant om even te melden. Voetballers die thuis spelen hebben een hogere testosteronwaarde. Hierdoor spelen zij over het algemeen beter want testosteron staat in verband met agressie, dominantie en zelfverzekerdheid. Een team dat thuis speelt, heeft dus een soort van evolutionaire drang om het eigen territorium te verdedigen. Misschien spelen Polen en Oekraïne wel beter dan normaal dit EK?

De perfecte strafschop
Hoewel er in de poulewedstrijden nog geen strafschoppen worden genomen, kunnen de spelers van Oranje in de kwartfinale – als ze de Portugezen tenminste overleven – wellicht hun voordeel doen met deze wetenschap. De perfecte strafschop is volgens wetenschappers hoog en wordt precies in de rechter- of linkerhoek geschoten. De perfecte snelheid waarmee de bal door de lucht reist, zou tussen de 90 en 104 kilometer moeten zijn. Daarnaast zijn andere trucjes van belang: zo moet de aanloop niet te lang zijn, maximaal vier tot zes stappen lang. Het perfecte moment om te schieten is nadat de doelman beweegt, maar niet 0,41 milliseconde later, want dan is de kans op een goal de helft kleiner. Ook door net na het fluitsignaal kort te bewegen, vergroot de speler zijn kansen om een doelpunt te maken. De keeper wordt dan namelijk verrast. Er is wel één voorwaarde: het moet binnen drie seconden gebeuren.

Moeten voetballers hun geliefden wel kunnen zien of niet?
De spelers van Oranje mogen tijdens het EK hun vrouwen en kinderen maar beperkt zien. Maar is dit nu wel ten goede van de voetbalprestaties? “Als een wedstrijd, zoals nu tijdens het EK slecht uitpakt kunnen er een hoop negatieve gevoelens ontstaan bij de spelers. Maar een typisch kenmerk bij voetbal is dat zij leren om deze gevoelens te blokkeren. Een voetballer die zich schuldig voelt over bijvoorbeeld gemiste kansen zet dit uit. Dit kan negatief uitpakken: het gevoel zit nog steeds in zijn lichaam en dit kan bijvoorbeeld voor meer blessures kan zorgen.” Of vrouwen en kinderen dan troost kunnen brengen, hangt van de individuele speler af volgens de Wijngaert.

WIST U DAT…

…uitschakeling van Oranje mogelijk invloed heeft op de verkiezingen die in september volgen? Uit onderzoek blijkt namelijk dat een volk met een slecht humeur eerder voor verandering stemt. Als Oranje het EK had gewonnen, zijn mensen eerder geneigd om alles bij het oude te laten.

Rituelen voorafgaand de wedstrijd werken echt
Het dragen van geluksondergoed of een dansje voorafgaand aan de wedstrijd: uit nieuw onderzoek blijkt wel degelijk dat rituelen de sportprestaties verbeteren. De onderzoekers kwamen er achter dat mensen die in rituelen geloven grote doelen stellen en meer doorzettingsvermogen hebben om te slagen. Ook iemand succes wensen helpt: de speler zal meer in zichzelf geloven. “Wanneer een sporter een ritueel uitvoert, legt hij het vertrouwen in een goede afloop buiten zichzelf. Voor iemand die heel erg onder druk staat, kan dit helpen, want het haalt een deel van die druk weg. Maar als iemand teveel rituelen heeft, kunt u uzelf afvragen of de speler zijn tijd niet beter in iets kan stoppen waar hij of zij echt iets aan heeft, zoals een bepaalde sporthandeling oefenen. Iemand moet natuurlijk niet al zijn vertrouwen in allerlei onbenullige handelingen zoeken.”

Aan deze trucjes heeft het Nederlands elftal nu niet veel meer, maar of dat echt erg is? De Wijngaert denkt van niet. Hij gelooft niet zo in trucjes: “Er zijn er duizenden maar het belangrijkste is toch dat een speler mentaal in balans is en dat hij boven zichzelf uit kan stijgen.”