Onderzoeker Robert Alexander geeft de meest recente zonnestorm een stem, zodat wij deze ook kunnen horen.

En dat klinkt een stuk simpeler dan het in werkelijkheid is. Want het kostte Alexander nog best veel tijd om waarnemingen om te zetten in voor ons hoorbaar geluid. Maar het is gelukt!

Sonificatie
Alexander verzamelde ruwe data van MESSENGER (een sonde nabij Mercurius) en SOHO (een sonde die de zon nauwlettend in de gaten houdt). Die gegevens zette hij vervolgens om in geluid (zie hieronder). Dat noemen we sonificatie: een proces waarbij informatie omgezet wordt in geluid. Dit proces is niet nieuw, het wordt bijvoorbeeld al toegepast in een Geigerteller: deze gaat tikken wanneer er deeltjes met veel energie in de buurt zijn.

Sonificatie. Afbeelding: Robertalexandermusic.com

Te snel
Maar daarmee was Alexander nog niet klaar. Want wanneer hij de in audio omgezette data afspeelde, duurde dat slechts een kwart van een seconde. Dat is normaal gesproken een voordeel van sonificatie: mensen kunnen in heel korte tijd door informatie die dagen of weken beslaat heen ‘luisteren’. Maar in het geval van Alexander was dat niet zo wenselijk. En dus zocht hij met behulp van een algoritme naar de juiste snelheid waarop de informatie kon worden teruggespeeld. Het resulteert in onderstaand filmpje waarin we horen hoe deeltjes in botsing komen met SOHO en MESSENGER.

Het werk van Alexander lijkt misschien in eerste instantie niet zo heel nuttig. Toch is het dat wel. Lang konden onderzoekers alleen maar naar data kijken om er conclusies uit te trekken. Een gemiste kans, want de mens heeft een prima gehoor waarmee vaak ook heel veel kan worden opgemerkt. En door naar grafieken te luisteren, kan er inderdaad nieuwe informatie worden gevonden, zo toonde Alexander al aan. Zo ontdekten onderzoekers door te luisteren dat een bepaalde verhouding van koolstofatomen veel meer kan vertellen over de bron van de zonnewind dan de deeltjes die nu worden gebruikt om meer over die bron te concluderen. En daarmee lijkt de stomme film nu ook in de ruimte definitief te zijn afgeschaft.