planck

Niemand is erbij geweest en toch kunnen we nu horen hoe de oerknal ongeveer geklonken moet hebben. Fysicus John Cramer heeft het geluid van de oerknal – die bijna veertien miljard jaar geleden plaatsvond – gereconstrueerd.

Het idee om de oerknal een stem te geven, ontstond aan het begin van deze eeuw. De moeder van een elfjarig jongetje dat werkte aan een schoolproject over de oerknal vroeg aan Cramer of het geluid van de oerknal niet ergens geregistreerd stond. Cramer moest haar teleurstellen. Maar de vraag zette de fysicus ook aan het denken. Zou het niet mogelijk zijn om het geluid van de oerknal te reconstrueren? Hij nam zijn toevlucht tot temperatuurfluctuaties in de kosmische achtergrondstraling (warmtestraling die kort na de oerknal werd uitgezonden). Met behulp van een speciaal computerprogramma zette hij die fluctuaties om in geluid. Het resultaat presenteerde hij in 2003. Het laat het geluid 380.000 tot 760.000 jaar na de oerknal horen. “De originele geluidsgolven waren geen temperatuurvariaties,” benadrukt Cramer. “Dat waren echte geluidsgolven die zich door het heelal verspreidden.” U moet daarbij bedenken dat het vroege universum een veel grotere dichtheid had. “Men heeft geen lucht nodig om geluid mogelijk te maken,” stelt Cramer. “Alleen een medium waarin de golven zich kunnen verspreiden.” De geluidsgolven waar Cramer het over heeft, hadden een zeer lage frequentie en enorme golflengtes. Wij mensen kunnen zulke lage frequenties niet horen, vandaar dat Cramer de frequentie flinke heeft verhoogd. U kunt het hier beluisteren.

Maar inmiddels zijn we zo’n tien jaar verder en weten we al veel meer. Zo leverde de Planck-satelliet eind vorige maand zeer nauwkeurige gegevens over de kosmische achtergrondstraling af. Planck is heel gevoelig en kan zelfs de kleinste temperatuurverschillen in deze kosmische achtergrondstraling opmerken. En daarmee bood de satelliet Cramer de mogelijkheid om een betere versie van het geluid uit 2003 te creëren. Cramer ging ermee aan de slag en dat leidde tot dit geluidsfragment:

[soundcloud url=”http://api.soundcloud.com/tracks/86368264″ params=”” width=” 100%” height=”166″ iframe=”true” /]

U hoort hoe het geluid steeds lager wordt. Dat laat horen hoe het universum afkoelde en zich uitbreidde. De geluiden die Cramer op basis van de gegevens van Planck creëerde, waren in eerste instantie zo laag dat wij mensen ze niet konden horen. Om ze ‘hoorbaar’ te maken, heeft Cramer de frequentie 100^24 keer verhoogd.