Bijna 119 jaar geleden werd de eerste penalty genomen. En sinds die tijd is menig groot toernooi – waaronder de finale van het WK 2006 – met een strafschop beslist. Wetenschappers van de John Moores Universiteit in Liverpool nemen de penalty in aanloop naar het WK onder de loep en komen met tips.

Volgens de onderzoekers is de perfecte strafschop hoog en gaat deze precies in de rechter- of linkerhoek van de goal. Ook snelheid is belangrijk: de bal moet tussen de 90 en 104 kilometer per uur reizen. Als de bal sneller gaat, vergroot dat de kans dat deze niet goed in het doel beland. Een langzame bal wordt echter door de keeper onderschept.

Verrassing
Door kort na het fluitsignaal even te bewegen, wordt de keeper verrast. Maar dit moet wel binnen drie seconden na het fluitsignaal gebeuren. Als een voetballer langer dan dertien seconden wacht met schieten dan krijgt de doelman een ongemakkelijk gevoel en ook dat vergroot de kansen.

Wachten
Als een voetballer wacht met schieten tot de doelman beweegt dan is de kans op een raak schot groter. Maar als de voetballer in dat geval 0,41 milliseconde te lang wacht, worden zijn kansen met de helft kleiner.

Aanloop
Een aanloopje is prima. Maar het moet niet te lang zijn; een aanloop van vier tot zes stappen is het meest succesvol. Een aanloop van tien meter werkt het minst goed.

Psychologisch effect
Puur statistisch gezien heeft de keeper het het lastigst. Van alle strafschoppen die ooit zijn genomen, ging twee derde tot driekwart erin. Maar: vlak het psychologische effect van een foute strafschop niet uit. Uit onderzoek blijkt dat vrijwel niemand verwacht dat een keeper de bal kan houden. Dus als hij dat wel doet, dan kan hij op vele complimentjes wachten. De bewijslast ligt dus niet bij de keeper, maar bij de voetballer. En dat kan een voordeel zijn voor de doelman,

Vergeet de keeper
Uit een tweede onderzoek dat vorig jaar werd afgerond, komt het advies om bij het nemen van de penalty te concentreren op een punt in het doel en de doelman te negeren. Ook is het goed om veel te oefenen.

Rood
Uit onderzoek van de universiteit van Chichester blijkt dat zelfs kleur een rol speelt bij het nemen van een penalty. Als de doelman in het rood gekleed gaat, is de kans groter dat er gemist wordt. In een experiment lieten psychologen veertig voetballers tientallen penalty’s nemen. De kleding van de doelman werd om de zoveel strafschoppen veranderd. Wanneer de keeper rode kleding aanhad, ging 54 procent van alle penalty’s erin. Voor geel was dat 69 procent, voor blauw 72 procent en groen 75 procent. Volgens de onderzoekers komt dat doordat rood geassocieerd wordt met gevaar. We besteden er dan ook veel aandacht aan als we de kleur tegenkomen. En daardoor schieten we wel eens mis.

Tijdens het komende WK kan niemand in ieder geval meer terugvallen op het excuus dat de strafschop door geluk wordt ingegeven. Het is namelijk gewoon keiharde wetenschap.