De Atacama Pathfinder EXperiment-telescoop (APEX) onthult op een spectaculaire nieuwe foto de ijzigste delen van ons sterrenstelsel.

De foto is het slotakkoord van de APEX Large Area Survey of the Galaxy (ATLASGAL) waar de APEX-telescoop de afgelopen tijd voor is ingezet. Tijdens dit onderzoek bracht de telescoop het deel van het Melkwegvlak dat vanaf het zuidelijk halfrond waarneembaar is op submillimeter-golflengten – straling die tussen infrarood licht en radiogolven in zit – volledig in kaart. Het resultaat is een panorama dat veel gedetailleerder is dan beelden uit eerdere onderzoeken.

Koud
De APEX-telescoop is zeer geschikt om het koude heelal te onderzoeken. Je moet dan denken aan gas en stof met temperaturen die slechts enkele tienden van een graad boven het absolute nulpunt liggen. Tijdens het Large Area Survey of the Galaxy heeft de APEX-telescoop de verdeling van koud, dicht gas in kaart gebracht. In deze koude en zware gaswolken worden nieuwe generaties sterren geboren. “ATLASGAL verschaft boeiende inzichten over waar de volgende generatie van zware sterren en sterrenhopen ontstaan,” vertelt onderzoeker Timea Csengeri.

Het 'slotakkoord' van ATLASGAL. Afbeelding: ESO / APEX / ATLASGAL consortium / NASA / GLIMPSE consortium / ESA / Planck.

Het ‘slotakkoord’ van ATLASGAL. Afbeelding: ESO / APEX / ATLASGAL consortium / NASA / GLIMPSE consortium / ESA / Planck.

Planck
De gegevens die nu door de APEX-telescoop zijn verzameld, worden gebruikt om gegevens die de Planck-satelliet eerder van de volledige hemel verzamelde, aan te vullen. De gegevens van Planck zijn namelijk niet zo gedetailleerd als die van APEX.

Tijdens ATLASGAL stond dus de zuidelijke hemel centraal. Eerder werd het noordelijk deel van de Melkweg al in kaart gebracht met de James Clerk Maxwell-telescoop. Het zuidelijke deel zou je echter interessanter kunnen noemen, omdat daar het galactisch centrum te vinden is.