Wat gebeurt er in uw brein wanneer u uw zelfcontrole verliest en besluit iets te doen wat niet zo verstandig is? Wetenschappers hebben dat nu voor het eerst vereeuwigd.

De onderzoekers verzamelden een aantal proefpersonen en lieten ze plaatsnemen in de MRI-scan. Daarna kregen de proefpersonen opdrachten. Zo moesten ze bijvoorbeeld woorden die op een scherm verschenen, negeren.

Op is op
De proefpersonen hadden tijdens het eerste experiment minder moeite om de zelfcontrole te behouden dan tijdens een later experiment. Dat is logisch. Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat zelfcontrole iets is wat op kan raken. Wanneer mensen bijvoorbeeld aan de lijn zijn en gebakjes voorgeschoteld krijgen, is de eerste keer weigeren niet zo moeilijk. Maar wanneer de verleiding blijft, wordt het steeds moeilijker: de zelfcontrole raakt op. Uit dit onderzoek blijkt echter ook dat de zelfcontrole vrij snel weer aangevuld kan worden, wanneer proefpersonen zich even in een omgeving zonder verleidingen bevinden. In zo’n omgeving wordt geen beroep gedaan op de zelfcontrole en kan deze zich ‘herstellen’.

WIST U DAT…

Cortex
Terwijl mensen tijdens het experiment aan verleidingen werden blootgesteld, bleef de cortex cingularis anterior de hele tijd even actief. Dit is het deel van de hersenen dat ons erop attendeert dat we meerdere opties hebben en dat sommige opties misschien niet zo verstandig zijn. Ook de dorsolaterale prefrontale cortex was tijdens het experiment actief. Dit deel van de hersenen regelt de zelfcontrole door vast te stellen dat het verleidelijker is om A te doen, maar dat aan die impuls geen gehoor moet worden gegeven, omdat het beter is om B te doen. Maar de activiteit van de dorsolaterale prefrontale cortex nam gedurende het experiment wel af. Dat komt dus doordat de zelfcontrole ‘op’ begon te raken.

Hier wordt nog wel zelfcontrole uitgeoefend. Afbeelding: University of Iowa.

Het onderzoek is heel belangrijk, zo benadrukken de onderzoekers. Door precies te achterhalen wat er in ons brein gebeurt wanneer we de zelfcontrole verliezen, kunnen we het verlies van zelfcontrole mogelijk aanpakken. Dat is met name handig voor mensen die bijvoorbeeld door een hersenbeschadiging minder zelfcontrole hebben. “Als we weten waarom mensen de zelfcontrole verliezen, kunnen we betere interventies ontwikkelen die ze helpen om de controle te behouden,” stelt onderzoeker William Hedgcock.