De ijsberg die eind september loskwam van de Pine Island-gletsjer was maar een kort leven beschoren.

Eind september kwam een 28 kilometer lange en 9 kilometer brede ijsberg los van de Pine Island-gletsjer. En satellietbeelden onthullen nu dat die ijsberg snel ten onder is gegaan. In krap een maand tijd is de ijsberg in meer dan twintig stukken gebroken.

De situatie in september…
Hieronder zie je de foto die eind september van de ijsberg werd gemaakt. Er zitten reeds enkele scheuren in de ijsberg, die de naam B44 kreeg.

Afbeelding: NASA Earth Observatory / Jesse Allen op basis van Landsat-data van het U.S. Geological Survey.

…en de situatie één maand later
Nog geen maand later maakte de satelliet Landsat 8 deze foto van dezelfde ijsberg. Te zien is dat deze in verschillende stukken uiteen gevallen is. Geen enkel stuk ijs is groot genoeg om een naam te verdienen en gemonitord te worden. En daarmee is B44 nu officieel van het lijstje met in de gaten te houden ijsbergen van het U.S. National Ice Center verwijderd.

Afbeelding: NASA Earth Observatory / Jesse Allen op basis van Landsat-data van het U.S. Geological Survey.

Dat betekent niet dat het U.S. National Ice Center zich hoeft te vervelen. Op het lijstje zijn namelijk nog genoeg andere ijsbergen te vinden die zo groot zijn dat ze in de gaten moeten worden gehouden. Zo treffen we er bijvoorbeeld de ijsberg die de Larsen C-ijsplaat in juli van dit jaar baarde, aan. Ook deze is niet meer intact, wat betekent dat er nu twee ijsbergen gemonitord moeten worden: A68A en A68B.

Het loskomen van ijsbergen is een heel natuurlijk proces. Zo verloor de Pine Island-gletsjer de laatste jaren herhaaldelijk flinke brokken ijs. Toch maken onderzoekers zich zorgen over het loskomen van wijlen B44. Deze afkalving verliep – net als een vergelijkbare afkalving in 2015 – namelijk heel anders dan normaal. De afkalving was niet het resultaat van een scheur aan de rand van de gletsjertong (waar het ijs dun is), maar van een scheur die op grote afstand van de gletsjerrand van onderaf lijkt te zijn ontstaan. Het zou erop kunnen wijzen dat de gletsjertong van deze machtige gletsjer aangetast wordt door het water eronder, dat door toedoen van klimaatverandering opwarmt. Als dat werkelijk het geval is, kunnen we op termijn nog veel meer afkalvingen verwachten. De geboorte van dergelijke ijsbergen leveren geen directe bijdrage aan de zeespiegelstijging, omdat het losgekomen ijs al op het water rustte. Maar als een gletsjer in korte tijd veel ijs verliest, kan dat indirect wel leiden tot een zeespiegelstijging. En wel doordat de gletsjertong massa verliest en minder goed in staat is om de achterliggende gletsjer af te remmen. Het resultaat? Die gletsjer gaat sneller stromen en meer ijs in zee dumpen. En dat ijs draagt wel bij aan een stijging van de zeespiegel.