zodiakaal1

Wetenschappers hebben zodiakaal licht ontdekt nabij de leefbare zones rond negen sterren die zich in de buurt van ons zonnestelsel bevinden. Het is slecht nieuws voor wetenschappers die aarde-achtige planeten in beeld willen brengen.

Zodiakaal licht bestaat uit het licht van sterren dat weerkaatst wordt door stof dat ontstaan is door verdamping van kometen en botsingen tussen planetoïden. Ook op aarde zien we dit zodiakaal licht wel eens. Je moet je dan na de avondschemering of kort voor de ochtendschemering op een heel donkere plek op onze planeet bevinden. Vanaf die plek kun je het zodiakale licht zien als een zwakke witte gloed aan de hemel (zie de afbeelding hieronder). De gloed lijkt afkomstig te zijn van de zon, in werkelijkheid is deze het resultaat van zonlicht dat weerkaatst wordt door de kleine stofdeeltjes.

Zodiakaal licht, gezien vanuit het woestijnlandschap waar ook de Very Large Telescope zich bevindt. Afbeelding: ESO / Y. Beletsky.

Zodiakaal licht, gezien vanuit het woestijnlandschap waar ook de Very Large Telescope zich bevindt. Afbeelding: ESO / Y. Beletsky.

Systematisch onderzoek
Dit zodiakale licht is overal in ons zonnestelsel waarneembaar. En tijdens eerdere onderzoeken is het ook al in andere zonnestelsels waargenomen. Wat dit onderzoek uniek maakt, is dat het voor het eerst op grote schaal en systematisch onderzoek doet naar het exo-zodiakale licht, oftewel zodiakaal licht rond een andere ster dan onze zon.

Hoe ouder hoe stoffiger
Met behulp van de Very Large Telescope ontdekten de onderzoekers het zodiakale licht in de buurt van de leefbare zone rond negen nabije sterren. Ze kunnen op basis van hun onderzoek bovendien concluderen dat bij oudere sterren het meeste stof te vinden is. En dat is verrassend. Je zou namelijk verwachten dat de stofproductie die het resultaat is van botsingen tussen planetoïden door de tijd afneemt, omdat het aantal planetoïden door toedoen van die botsingen steeds kleiner wordt.

Helderder
Het licht dat de onderzoekers gedetecteerd hebben, is duizend keer helderder dan het zodiakale licht dat we rond onze eigen zon zien. Bovendien wijst alles erop dat het aantal sterren dat net zulk zodiakaal licht vertoont als in ons zonnestelsel is aangetroffen veel groter is dan gedacht. “De hoge detectiegraad bij dit helderheidsniveau wijst erop dat er een aanzienlijk aantal stelsels moet zijn die stof bevatten dat beneden de detectiedrempel van ons onderzoek blijft, maar altijd nog veel helderder is dan het zodiakale stof in het zonnestelsel,” vertelt onderzoeker Olivier Absil.

Onder alle sterren die de onderzoekers bestudeerden, bevinden zich ook veertien sterren waarvan we weten dat ze exoplaneten bezitten. Al deze planeten bevinden zich in het gebied waar ook het zodiakale licht is waargenomen. Het is mogelijk slecht nieuws voor onderzoekers die planeten die op de aarde lijken in beeld hopen te gaan brengen. De gloed van het exo-zodiakale stof maakt het in beeld brengen van zulke planeten namelijk lastiger. Ook als die gloed maar heel zwak is.