mozart

Geniale mensen hebben uitzonderlijke genen en wie creatief wil zijn, moet er talent voor hebben. Dit zijn veelgehoorde uitspraken, maar kloppen die wel? Uit recent onderzoek blijkt dat bij creativiteit en genialiteit de rol van de omgeving veel belangrijker is.

Wetenschappers aan de University of Queensland onderzochten hoe het komt dat creatieve mensen vaak tegen de groepsnormen in gaan en worden afgeschilderd als buitenbeentjes. Uit het onderzoek kwam naar voren dat wat mensen maken en creëren voor een groot deel afhangt van wat mensen om hen heen – degenen met wie ze zich identificeren – aan het doen zijn. “Het idee is dat genieën en creatieve mensen een product zijn van de groep en de samenleving waarin zij zich bevinden. Tot een groep behoren of juist buiten een groep vallen motiveert individuen om bijzondere creatieve uitdagingen aan te gaan,” aldus professor Alex Haslam van de University of Queensland.

Zelfs Steve Jobs had een groep die zijn ideeën serieus behandelden en hem hielpen zijn ideeën uit te werken.

Maar er zijn altijd mensen die in hun eentje iets uitzonderlijks bedenken? Hoe zit dat? Volgens Haslam ontstaat creativiteit niet zomaar uit het niets. Kunstenaars, schrijvers en wetenschappers doen vaak hun meest creatieve ideeën op als ze samenwerken met gelijkgestemde mensen. Om succesvol te worden, moeten creatieve ideeën omarmd worden door anderen. Of juist worden afgewezen, want ook hierbij speelt het groepsproces een grote rol. Een goed voorbeeld is het idee van Steve Jobs om een computer te ontwikkelen, dat aanvankelijk werd afgedaan als waanzin. Om het beste uit creatieve mensen te halen, zijn er andere mensen nodig die investeren in groepen die bepaalde vormen van creativiteit mogelijk maken. Zelfs Steve Jobs had uiteindelijk een groep die zijn ideeën serieus behandelde en hem hielp zijn ideeën uit te werken.

Wat zou Mozart doen als hij vandaag de dag zou leven? Zou hij dan nog steeds symfonieën componeren? “Dat is heel onwaarschijnlijk. Zonder een groep van klassieke musici die hem kunnen stimuleren, is de kans groot dat hij leuke deuntjes bedenkt voor een wasmiddelreclame,” zegt Haslam.