Een gebrek aan water in ons kikkerlandje: het is moeilijk voor te stellen. En toch stevenen we daarop af.

Daarvoor waarschuwt hoogleraar planologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, Johan Woltjer. Het gaat dan om een gebrek aan zoet water. Het goede nieuws is dat we nog tijd hebben om maatregelen te treffen.

Hoe kan dat?
“Lange tijd hebben we niet hoeven nadenken over zoet water: het was er gewoon. Die vanzelfsprekendheid is voorbij,” zo vertelt Woltjer in een persbericht. Hij weet waar hij het over heeft. Hij doet op dit moment onderzoek naar het verbruik van zoet water in Nederland. Dat het zoete water steeds schaarser wordt, heeft onder meer te maken met de klimaatverandering. De zeespiegel stijgt en we hebben vaker te maken met droogte. Zilt zeewater dringt daardoor dieper door in de bodem en maakt het grondwater zouter.

Probleem

En dat is een probleem. Want dat zoete grondwater is juist zo belangrijk voor ons landje. Tal van bedrijven maken er gebruik van. Denk aan de landbouw, maar ook drinkwaterbedrijven, metaalverwerkingsbedrijven en bierbrouwers.

Relatief
Het gebrek aan zoet water is een serieus probleem. Maar relatief gezien doen we het in Nederland nog best goed, zo benadrukt Woltjer. “De problemen zijn serieus, maar internationaal gezien staat Nederland er nog heel aardig voor. In Midden- en Oost-Europa is de verdroging nog veel ernstiger.” Een extra reden om toch maatregelen te treffen. Als we die problemen voor kunnen blijven, wordt onze concurrentiepositie ten opzichte van die gebieden namelijk sterker.

Wat nu?
Maar hoe kunnen we die problemen voorblijven? Zuiniger omgaan met water is een begin. Maar dat is niet genoeg. Bedrijven moeten ook investeren om zich aan de nieuwe omstandigheden aan te passen. Bijvoorbeeld door niet alleen gebruik te maken van grondwater, maar ook van oppervlaktewater. Nu gaat de voorkeur nog heel vaak uit naar grondwater, omdat dat vrij schoon is en dus amper gefilterd hoeft te worden. En in de landbouw zouden bedrijven gebruik kunnen gaan maken van gewassen die het ook met zilt water in de grond heel goed doen. En in de industrie zouden bedrijven niet altijd voor het schone grondwater moeten gaan, maar indien mogelijk ook water met een iets mindere kwaliteit moeten gebruiken.

Maar niet alleen bedrijven moeten op hun tellen passen. Datzelfde geldt voor particulieren. De wc doorspoelen met grondwater is bijvoorbeeld uit den boze. Het zijn allemaal maatregelen die er uiteindelijk voor moeten zorgen dat het dreigende gebrek aan het kostbare zoete water geen werkelijkheid wordt.