De zon houdt zich al enige tijd kalm en als we astronomen moeten geloven blijft dat zo. In ieder geval de komenden decennia.

En dat is opvallend. De zon volgt namelijk een vast patroon: de zonnecyclus. Deze duurt ongeveer elf jaar en bestaat uit perioden waarin de zon heel actief is (het zonnemaximum) of heel erg kalm is (het zonneminimum). Drie onderzoeken wijzen er nu op dat de zon de komende tientallen jaren alleen maar kalm is.

WIST U DAT…

…de zon begin deze maand nog een grote zonnevlam produceerde? Zou het één van de laatste zonnevlammen zijn?

Zonnemaximum
Op dit moment wordt de zon wat actiever en in 2013 wacht ons weer zo’n zonnemaximum waar al volop over gespeculeerd wordt. Zo zouden zonnevlammen wel eens de communicatie op aarde kunnen verstoren. Maar het is niet dit zonnemaximum waar wetenschappers zich zorgen over maken. Nee, het volgende zonnemaximum – de 25e cyclus – baart de onderzoekers zorgen.

Niet
De kans is namelijk groot dat het er niet komt. “We verwachtten dat cyclus 25 nu zou beginnen,” legt onderzoeker Frank Hill uit. “Maar niets wijst daarop. Daaruit volgt dat de start van cyclus 25 vertraagd kan zijn tot 2021 of 2022 of helemaal niet plaats zal vinden.” Drie onafhankelijke onderzoeken wijzen erop dat de zon langzaam inslaapt en pas decennia later weer wakker wordt. Daarmee kan de volgende zonnecyclus wel eens zo zwak zijn dat we er niets van merken: de zon creëert geen zonnevlekken en is in diepe rust. “Als dit klopt kan dit wel eens het laatste zonnemaxium zijn dat we de komende decennia te zien krijgen. Dat heeft invloed op alles: van ruimtereizen tot het klimaat op aarde.”

Drie redenen
Waarom denken onderzoekers dat de zon indut? Ze hebben er drie redenen voor. Ten eerste verzwakt het magnetisch veld bij de polen van de zon. Daarnaast ontbreekt onder het oppervlak van de zon een belangrijke straalstroom. En de zonnevlekken van de laatste jaren hebben een minder sterk magnetisch veld.

Het is niet voor het eerst dat de zon indut. In 1645 gebeurde hetzelfde. Zeventig jaar lang was er geen zonnevlek op de zon waar te nemen. En dat had ook gevolgen op aarde: het werd kouder en de periode ging de boeken in als ‘de Kleine IJstijd’.