Computersimulaties laten zien dat het toch zeer waarschijnlijk is dat planeet X de allereerste exoplaneet is die we in ons eigen zonnestelsel gaan ontdekken.

Dat stellen Zweedse onderzoekers. “Het is bijna ironisch dat terwijl astronomen exoplaneten vaak honderden lichtjaren hier vandaan, in anderen stelsels ontdekken, er waarschijnlijk ook eentje verstopt zit in onze eigen achtertuin,” stelt onderzoeker Alexander Mustill.

Planeet X
Begin dit jaar stelden onderzoekers dat ons zonnestelsel waarschijnlijk een nog onontdekte planeet bevat: planeet X of planeet 9 genoemd. De planeet zou zo’n tien keer groter zijn dan de aarde en 500 keer zwaarder zijn dan Pluto. Bovendien zou de planeet op enorme afstand – ongeveer twintig keer verder dan Neptunus – om de zon draaien. Sinds de ontdekking houdt planeet X de gemoederen bezig. Vragen die onderzoekers graag willen beantwoorden, zijn: bestaat planeet X echt? En zoja, hoe is deze dan in zo’n wijde baan om de zon terecht gekomen?

WIST JE DAT…

Verschillende scenario’s
Eerder onderzoek stelde al dat op die laatste vraag meerdere antwoorden mogelijk zijn. Zo is het mogelijk dat planeet X oorspronkelijk dichter bij de zon stond en door een passerende ster van onze zon vandaan is getrokken. Een andere mogelijkheid is dat planeet X een ‘eenzame planeet’ (een planeet zonder ster) was die te dicht bij ons zonnestelsel in de buurt kwam en werd ingelijfd. Ook zou het kunnen dat de planeet oorspronkelijk bij een andere ster hoorde, maar door onze zon van die ster werd ‘gestolen’. Eerder onderzoek stelde dat eigenlijk al deze scenario’s vrij onwaarschijnlijk zijn, maar Zweedse onderzoekers zijn daar niet zo zeker van. Sterker nog: ze stellen – op basis van computersimulaties – dat het heel waarschijnlijk is dat planeet X oorspronkelijk bij een andere ster hoorde en door onze zon is gestolen.

Hoe dan precies?
Sterren worden geboren in clusters. En in die clusters passeren ze elkaar regelmatig. Tijdens die ‘ontmoetingen’ kan de ene ster planeten van de andere stelen. De onderzoekers achten het zeer aannemelijk dat onze zon in zijn geboortecluster een andere ster passeerde en planeet X – die eigenlijk bij die andere ster hoorde – naar zich toe heeft getrokken. “Planeet 9 kan wel eens door andere planeten weg zijn geduwd en in een zeer brede baan om zijn ster zijn gaan draaien, waarop onze zon van de mogelijkheid gebruik maakte om planeet 9 te stelen. Toen de zon later het cluster waarin deze geboren werd, verliet, zat planeet 9 al vast in een baan rond de zon,” stelt Mustill.

“Dit is de enige exoplaneet die we – als we realistisch zijn – met behulp van een ruimtesonde kunnen bereiken”

Exoplaneet
Als het inderdaad zo gegaan is, dan zou planeet 9 de allereerste exoplaneet zijn die we in ons eigen zonnestelsel aantreffen. En dat biedt grote mogelijkheden, denkt Mustill. “Dit is de enige exoplaneet die we – als we realistisch zijn – met behulp van een ruimtesonde kunnen bereiken.”

Voor we echter met zekerheid kunnen vaststellen of planeet X een exoplaneet is, moet er nog iets anders gebeuren. Planeet X moet nog officieel ontdekt worden. De planeet is namelijk nog niet direct waargenomen; het bestaan ervan wordt afgeleid uit de opmerkelijke banen van Kuipergordelobjecten. Er wordt momenteel hard gewerkt om de exacte baan en locatie van de planeet vast te stellen en het bestaan ervan te bevestigen. Astronomen hebben goede hoop dat dat laatste binnen vijf jaar gaat lukken.