olifant

Als de moderne mens er niet was geweest, liepen bijvoorbeeld in Noord-Europa ook olifanten en neushoorns rond.

De grootste verscheidenheid aan grote zoogdieren vinden we vandaag de dag in Afrika. Hoe komt dat? Niet door het klimaat daar. Of door andere omgevingsfactoren. Maar simpelweg omdat de mens daar nog niet heeft huisgehouden zoals deze dat elders ter wereld wel heeft gedaan. Dat schrijven Deense onderzoekers.

Diversiteit
Eerder toonden de onderzoekers al aan dat de massa-extinctie van grote zoogdieren ten tijde van de laatste ijstijd en daarna grotendeels te verklaren is door het feit dat de moderne mens (Homo sapiens) zich over de wereld verspreidde. In een nieuw onderzoek trekken de onderzoekers dat nog wat breder. Ze onderzochten hoe de diversiteit onder grote zoogdieren er wereldwijd uit zou hebben gezien als de moderne mens die opmars niet had gemaakt, daarbij rekening houdend met de natuurlijke verspreiding van elke soort. Het levert – voor het eerst – een beeld op van hoe de diversiteit aan grote zoogdieren er vandaag de dag in verschillende gebieden uit zou zien als de moderne mens daar geen invloed op had gehad.

Dit kaartje geeft een beeld van de diversiteit  aan zoogdieren die we vandaag de dag wereldwijd aantreffen. Die diversiteit is in Afrika overduidelijk het grootst. Afbeelding: Soren Faurby.

Dit kaartje geeft een beeld van de diversiteit aan zoogdieren die we vandaag de dag wereldwijd aantreffen. Die diversiteit is in Afrika overduidelijk het grootst. Afbeelding: Soren Faurby.

Op safari in Texas?
Vandaag de dag is de diversiteit onder grote zoogdieren in Afrika het grootst. Maar als de moderne mens er niet was geweest, was die diversiteit wereldwijd zeer groot geweest. Met name in Noord- en Zuid-Amerika – waar nu maar relatief weinig grote zoogdieren leven – zou men een breed scala aan soorten aantreffen. “De meeste safari’s vinden plaats in Afrika, maar onder natuurlijke omstandigheden zouden net zoveel of misschien zelfs meer grote dieren op andere plaatsen hebben geleefd, met name in delen van de Nieuwe Wereld zoals Texas en omringende gebieden en de regio rond het noordelijke deel van Argentinië en het zuidelijke deel van Brazilië,” vertelt onderzoeker Soren Faurby. “De reden dat veel safari’s in Afrika plaatsvinden, is niet dat het continent abnormaal rijk is aan zoogdieren. In plaats daarvan reflecteert het het feit dat het de enige plek is waar menselijke activiteiten nog niet de meeste grote zoogdieren hebben doen verdwijnen.”

Zo zou de diversiteit er vandaag de dag uitzien als de moderne mens er niet was geweest: opeens winnen Noord- en Zuid-Amerika het van Afrika! Afbeelding; Soren Faurby.

Zo zou de diversiteit er vandaag de dag uitzien als de moderne mens er niet was geweest: opeens winnen Noord- en Zuid-Amerika het van Afrika! Afbeelding; Soren Faurby.

Beren in de bergen
Het onderzoek kan ook verklaren waarom we in bergachtige gebieden zoveel zoogdieren aantreffen. “De grote biodiversiteit in bergachtige gebieden is deels te wijten aan het feit dat de bergen dienst doen als een toevluchtsoord voor soorten waarop gejaagd wordt en wiens leefgebied vernietigd wordt,” stelt Faurby. “Een voorbeeld is de bruine beer die in Europa vrijwel nog alleen in bergachtige gebieden leeft, omdat deze verdreven is uit de gemakkelijker toegankelijkere en vaak dichterbevolkte laaglanden.”

De onderzoekers hopen dat hun studie handvaten biedt om met name soorten die het nu moeilijk hebben te behouden. Ook geeft de studie een beter beeld van de factoren die van invloed zijn op de biodiversiteit in een gebied.