zonnevlam

We hebben er lang op moeten wachten, maar nu is het dan eindelijk aangebroken: het zonnemaximum, oftewel de periode waarin de zon het meest actief is. Erg indrukwekkend is het zonnemaximum van 2014 echter niet. Maar dat kan nog komen…

De zon volgt een cyclus die ongeveer elf jaar duurt. Elke cyclus telt een zonnemaximum: een periode van extreme zonneactiviteit. En een zonneminimum: een periode waarin de zon extreem rustig is. In 2008 en 2009 was het bijzonder stil op de zon. En dus stond voor 2013, misschien begin 2014 weer een zonnemaximum gepland. Maar het zonnemaximum liet maar op zich wachten. Sommige onderzoekers vroegen zich zelfs vertwijfeld af of het nog wel komen zou.

Klasse der zonnevlammen

Zonnevlammen worden ingedeeld in klassen. Je hebt de C-, M- en X-klasse. Deze letters vertellen iets over de intensiteit van de zonnevlam, waarbij de X-klasse de meest intense zonnevlammen aanduidt. Het cijfer achter de letter (X2.2 of X1.5) zegt iets over de kracht van de zonnevlam. Een X2-zonnevlam is twee keer zo krachtig als een X1-zonnevlam.

Het is er!
Maar nu is het zonnemaximum gearriveerd. Dat stellen NASA en NOAA. “Het magnetisch veld van de zon is omgekeerd, we zien de ontwikkeling van coronale gaten en tellen veel meer zonnevlekken,” somt onderzoeker Dean Pesnell op. En die zonnevlekken brengen weer veel zonnevlammen voort. Gisteren nog produceerde de zon er twee. Een X2.2-zonnevlam en een X1.5-zonnevlam.

Niet zo indrukwekkend
De zon mag dan wat actiever zijn geworden, erg indrukwekkend is het zonnemaximum niet. “Deze zonnecyclus behoort tot de zwakste die we ooit hebben gezien,” vertelt onderzoeker Ron Turner. “In de geschiedenis zijn slechts enkele zonnemaxima te vinden die zwakker zijn dan deze.” Onderzoekers duiden dit zonnemaximum daarom ook wel aan als ‘mini-max’.

Overigens wil dat niet zeggen dat dit zwakke zonnemaximum per definitie een saai zonnemaximum is. Naar verwachting begint dit zonnemaximum tegen 2015 af te zwakken. En juist in die periode mogen we de grootste zonnevlammen en magnetische stormen verwachten. Dit matige zonnemaximum kan dus zomaar alsnog met een knaller eindigen. “We zijn nog niet uit de moeilijkheden,” stelt Pesnell. “Zelfs een mini-max kan indrukwekkend ruimteweer veroorzaken en er komt nog meer aan naarmate het maximum afzwakt.”