Het observatorium zat op de eerste rij en is bereid het uitzicht met ons te delen.

Al jaren bestudeert het Solar Dynamics Observatory (kortweg SDO) de zon. En ook gisteren hield de sonde de blik strak op de zon gericht. En dat levert bijzondere beelden op. Want gisteren gebeurde er iets bijzonders; de binnenste planeet van ons zonnestelsel bewoog – vanuit het oogpunt van de aarde en dat van SDO – voor de zon langs. Zo’n Mercuriusovergang is vrij zeldzaam; de eerstvolgende keer dat we hier getuige van kunnen zijn, is in 2032.

Bewolking
Helaas was het gisteren in grote delen van Nederland bewolkt, waardoor het niet mogelijk was om de Mercuriusovergang – geholpen door een telescoop – waar te nemen. SDO ondervindt van bewolking natuurlijk geen hinder en volgde de overgang op de voet. Het levert fantastische beelden op.


Foto’s
Naast de beelden die SDO maakte, heeft NASA ook enkele foto’s vrijgegeven die vanaf de aarde van de Mercuriusovergang zijn gemaakt. Op deze foto’s is pas echt goed te zien hoe klein de binnenste planeet van ons zonnestelsel ten opzichte van de zon is. Het is slechts een piepklein stipje dat zo’n 194 keer(!) in de middellijn van de zon past. Het verklaart wel waarom deze overgang onmogelijk met het blote oog of zelfs met een verrekijker te bewonderen was.

Afbeelding: NASA / Joel Kowsky (CC BY-NC-ND 2.0).

Afbeelding: NASA / Bill Ingalls (CC BY-NC-ND 2.0).

Mercurius is een bijzonder interessante planeet die slechts ietsje groter is dan onze eigen maan en van alle planeten in ons zonnestelsel het dichtst bij de zon in de buurt staat. Als je op het oppervlak van Mercurius zou staan, lijkt de zon drie keer groter dan wanneer je deze vanaf de aarde aanschouwt. Ook is het zonlicht op Mercurius zo’n 7 keer helderder. Overdag kunnen de temperaturen op de planeet oplopen tot zo’n 430 graden Celsius, terwijl ze ’s nachts tot zo’n 180 graden onder het vriespunt kunnen duiken. Aangenomen wordt dan ook dat leven er onmogelijk is. Hoewel we dus aardig wat over deze kleine planeet weten, zijn er anno 2019 ook nog genoeg vragen. Het is te herleiden naar het feit dat er tot op heden nog maar weinig ruimtemissies naar Mercurius zijn ondernomen. In 1974 onderzocht Mariner 10 de planeet. En in 2011 boog MESSENGER zich over Mercurius. Een derde missie is echter onderweg; BepiColombo moet in 2024 bij Mercurius aankomen. De sonde zal onder meer uitzoeken hoe Mercurius er toch in slaagt om zo’n krachtig magnetisch veld te genereren, of de kern van de planeet vloeibaar of vast is en of Mercurius nog tektonisch actief is.