ASTRONOMIE  De leeftijd van het zonnestelsel moet herzien worden. Dat menen onderzoekers nu ze ontdekt hebben dat de aanname dat uranium altijd in relatief gezien dezelfde hoeveelheden in meteorieten voorkomt fout is. Het zonnestelsel zou zeker één miljoen jaar ouder zijn. Een relatief klein verschil dat veel verandert.

“Sinds de jaren vijftig of zelfs daarvoor was niemand in staat om enig verschil in de hoeveelheden uranium te bemerken,” vertelt onderzoeker Gregory Brennecka. “Nu zijn we in staat om kleine verschillen te meten.”

Deze verschilletjes hebben grote invloed op hetgeen wij nu van het zonnestelsel weten. Zo zou het stelsel zo’n miljoen jaar ouder zijn dan voorheen werd gedacht. Het lijkt misschien of een miljoen jaar niet zoveel uitmaakt op een leeftijd van biljoenen jaren, maar het verschil is wel degelijk belangrijk als we het jonge zonnestelsel willen begrijpen. “De bouwblokken van planeten zijn allemaal binnen een periode van maximaal tien miljoen jaar gevormd,” vertelt co-auteur Meenakshi Wadhwa. “Als je de sequentie van gebeurtenissen in die tien miljoen jaar probeert te ontrafelen, is het belangrijk of er een miljoen jaar meer of minder is.”

Wetenschappers gingen er jarenlang van uit dat uranium altijd in dezelfde hoeveelheden voorkwam en baseerden daar hun berekeningen op. Om de leeftijd van het zonnestelsel te kunnen berekenen, was het nodig om de leeftijd van gesteente op een goede manier vast te stellen. Om zeker te weten dat de aanname klopte, namen Brennecka en Wadhwa enkele monsters van de Allende-meteoriet en legden de hoeveelheid uranium-235 en uranium-238 vast. Voorheen ging men er vanuit dat deze twee gelijk waren. Maar uit de metingen van de onderzoekers bleek dat uranium-235 in grotere mate voorkomt. In het vervolg zullen onderzoekers de twee hoeveelheden dan ook apart van elkaar moeten meten.

De wetenschappers konden de verschillen ook verklaren. De extra hoeveelheid uranium-235 ontstaat door het radioactieve element curium dat alleen bij bepaalde types supernova-explosies in het jonge zonnestelsel voorkwam.

Brennecka en Wadhwa konden bovendien nog een andere aanname bevestigen. Volgens velen is er kort voor het zonnestelsel ontstond vlakbij een supernova geëxplodeerd. Deze zou voorzien hebben in de zware elementen die nodig waren voor de bouw van planeten. Wadhwa en Brennecka hebben bewijs gevonden dat deze aanname onderbouwt.