Nieuw onderzoek suggereert dat er 1,4 miljard jaar geleden al genoeg zuurstof op aarde was voor dieren. En toch duurde het nog meer dan 800 miljoen jaar voor de eerste dieren ontstonden.

Dieren ontstonden ongeveer 600 miljoen jaar geleden. Dat is vrij laat in de geschiedenis van onze aarde. Lang werd de late totstandkoming van dieren verklaard door zuurstof. Onderzoekers stelden dat de hoeveelheid zuurstof in de atmosfeer van de aarde pas vrij laat in de geschiedenis van onze planeet hoog genoeg was om de totstandkoming van dieren mogelijk te maken.

Vier procent
Een nieuw onderzoek veegt die verklaring voor de late opkomst van dieren van tafel. “Voldoende zuurstof alleen blijkt niet genoeg te zijn voor de opkomst van dieren,” stelt onderzoeker Emma Hammarlund. Uit haar onderzoek blijkt namelijk dat een diepe oceaan zo’n 1,4 miljard jaar geleden al vier procent van de huidige zuurstofconcentratie bevatte. “Dat moet genoeg zijn geweest voor dieren om te bestaan en evolueren,” stelt onderzoeker Don Canfield. De onderzoekers baseren hun conclusies op onderzoek in Noord-China. Daar troffen ze afzettingen aan die suggereren dat er diep in de oceaan 1,4 miljard jaar geleden – toen deze afzettingen ontstonden – zuurstof te vinden was.

“Misschien had de zuurstofstijging minder met de opkomst van de dieren te maken dan we eerder aannamen”

Sponzen
“Onderzoekers weten dat simpele dieren – zoals sponzen en wormen – vandaag de dag met minder dan vier procent van de hoeveelheid zuurstof die nu in de atmosfeer zit, uit de voeten kunnen,” benadrukt Hammarlund. “Sponzen waren waarschijnlijk de eerste dieren op aarde. Als zij met minder dan vier procent van de zuurstof die vandaag de dag op aarde te vinden is, uit de voeten kunnen, is het waarschijnlijk dat de eerste dieren zich met deze of nog lagere concentraties konden redden,” voegt Canfield toe.

Het onderzoek roept dan ook veel vragen op. Want als er 1,4 miljard jaar geleden al voldoende zuurstof was voor de dieren, waarom ontstonden ze dan pas miljoenen jaren later? “De plotselinge diversificatie van dieren was waarschijnlijk het resultaat van verschillende factoren. Misschien had de zuurstofstijging minder met de opkomst van de dieren te maken dan we eerder aannamen,” stelt Hammarlund.