Waar het samensmelten van zwarte gaten al niet tot leiden kan..

Het was wereldnieuws vorig jaar: voor het eerst waren er zwaartekrachtsgolven gedetecteerd! Hoewel het bestaan van deze rimpelingen in de ruimtetijd al enige tijd voorspeld werden, was hun bestaan nu officieel bevestigd. Een mijlpaal in de natuurkunde en astronomie. En al snel kreeg die mijlpaal een vervolg. In juni 2016, juni 2017 en september 2017 werden opnieuw zwaartekrachtsgolven gedetecteerd. In alle gevallen ontstonden ze door het samensmelten van zwarte gaten.

Nobelprijs
Behalve zwaartekrachtsgolven brachten deze zwarte gaten nog iets voort: een Nobelprijs voor drie mannen die nauw bij de detectie van de zwaartekrachtgolven betrokken waren. Zojuist is namelijk bekendgemaakt dat de Nobelprijs voor de natuurkunde dit jaar voor de ene helft is toegekend aan Rainer Weiss en voor de andere helft Kip S. Thorne en Barry C. Barish toekomt.

Wat zijn zwaartekrachtsgolven, hoe hebben onderzoekers ze gevonden en wat hebben we er eigenlijk aan? Lees er hier alles over!

Weiss en Thorne stelden in de jaren tachtig voor om het Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) op te richten. En samen met Barish hebben ze een leidende rol gespeeld in het bedenken van de daarvoor benodigde technologie, het daadwerkelijk oprichten van LIGO en het voltooien van het project zodat uiteindelijk ook zwaartekrachtsgolven gedetecteerd konden worden.

Dat de detectie van zwaartekrachtsgolven uitmondt in het ontvangen van een Nobelprijs verwondert Gijs Nelemans, betrokken bij de astrofysische interpretatie van de gemeten zwaartekrachtsgolven, niet. “Een erkenning voor vernuft en vooral doorzettingsvermogen. Het laat zien dat topwetenschappers soms een hele lange adem moeten hebben. De prijs is ook echt erkenning voor de grote groepen technici, ingenieurs, natuur- en sterrenkundigen die hierin samenwerken.” Stan Bentvelsen, directeur van het Nationaal instituut voor subatomaire fysica in Nederland (Nikhef) ziet het net zo. “Deze Nobelprijs benadrukt het enorme wetenschappelijke potentieel dat zwaartekrachtsgolvenonderzoek heeft. De eerste directe detectie van zwaartekrachtsgolven markeerde het startpunt van het op een volstrekt nieuwe manier naar het universum luisteren. Hiervoor was de visie van deze prijswinnaars noodzakelijk, samen met de enorme inzet van een grote groep experimentele wetenschappers, ingenieurs en technici.”