Zal de stokoude rover het onder die dikke stofdeken wel redden?

Niemand die het weet. Wat we wél weten, is dat de stofstorm – die op 1 juni voor het eerst werd gespot – alleen maar erger wordt. En inmiddels is de stofstorm zelfs heftiger dan de storm die Opportunity in 2007 ternauwernood wist te overleven.

Signaal
Het goede nieuws is dat NASA gisterenavond – rond 22.00 uur Nederlandse tijd – nog een signaal van Opportunity heeft ontvangen. En daaruit bleek dat deze in dit stadium nog voldoende energie in de accu’s heeft zitten om te overleven. Maar duidelijk is wel dat deze stofstorm niet te lang stand moet houden.

Zonne-energie
Marsrover Opportunity moet het hebben van zonne-energie. En dan is een stofstorm – waarbij stofdeeltjes in de atmosfeer worden gezwiept, alwaar ze zonlicht tegenhouden – natuurlijk geen goed nieuws. Vorige week woensdag bleek het energieniveau van de rover al zo laag te zijn dat NASA zich gedwongen zag alle wetenschappelijke instrumenten aan boord van de rover stil te leggen. Op dit moment stopt de rover alleen energie in zijn eigen overleven. Het betekent eigenlijk dat de rover voornamelijk bezig is om zijn accu’s – waar deze het momenteel van moet hebben – warm te houden. Dat kost echter behoorlijk wat energie. De vraag is dan ook of Opportunity voldoende energie heeft om deze storm uit te zitten.

Hier zie je de groeiende stofstorm op Mars. De blauwe stip geeft de locatie van Opportunity aan. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / MSSS.

Duur van de storm
Hoelang de storm gaat duren? Dat weet niemand. Martiaanse stofstormen kunnen vrij plotseling ontstaan en heel hardnekkig blijken. Soms blijven ze weken- of zelfs maandenlang hangen.

De storm van 2007
Zoals gezegd is het niet de eerste keer dat Opportunity een flinke stofstorm voor de kiezen krijgt. In 2007 was het ook al raak. Toen focuste de rover zich gedurende twee weken op zijn eigen overleven en was er zelfs een aantal dagen geen contact met aarde mogelijk, omdat er zoveel mogelijk energie bespaard moest worden. Uiteindelijk zwakte de storm af en kon Opportunity weer zonne-energie opwekken. Duidelijk is dat deze storm een stuk heftiger is. Zo had de storm uit 2007 een tau-waarde – dat zegt iets over de mate waarin de atmosfeer ondoorzichtig is – van 5.5. Deze storm heeft echter – op dit moment – een tau van 10.8.

Iets hogere temperaturen
Maar: elk nadeel heeft zijn voordeel. Zo wijst NASA erop dat de rover zolang deze onder een dikke stofwolk gebukt gaat, ook minder te maken heeft met grote temperatuurveranderingen. Het stof dat zonlicht tegenhoudt, absorbeert namelijk ook warmte, waardoor de omgevingstemperatuur stijgt. En inderdaad, volgens de laatste metingen is de luchttemperatuur rond Opportunity zo’n -29 graden Celsius. Het betekent nog steeds dat de accu’s tegen de Martiaanse kou moeten worden beschermd, maar minder dan wanneer Opportunity niet midden in een heftige stofstorm zou zitten. Aan de andere kant; het verwarmen van de accu’s kost nog steeds heel veel energie.

NASA houdt de rover hoe dan ook goed in de gaten en houdt er serieus rekening mee dat Opportunity het niet gaat redden. Als de rover geen energie meer heeft om de accu’s warm te houden en dus te sterk afkoelt, is het gewoon klaar. Tegelijkertijd houd de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie moed. NASA wijst erop dat de rover – die oorspronkelijk 90 dagen mee moest gaan – in de vijftien jaar dat deze nu op Mars rondrijdt, keer op keer heeft aangetoond veel meer te kunnen hebben dan gedacht.