antarctica

Het ijs op Antarctica smelt en de druk op de aardkorst neemt af. Het resultaat? De aardkorst veert op. En dat doet de aardkorst sneller dan gedacht, zo blijkt uit onderzoek: de aarde komt hier met zo’n 15 millimeter per jaar omhoog!

Het ijs op Antarctica smelt. Het betekent dat het gewicht dat op de aardkorst drukt, afneemt. En dat heeft een logisch gevolg: de aardkorst komt iets omhoog. “Je moet het zien als een stuk elastiek dat strak staat,” legt onderzoeker Grace Nield uit. “Het ijs drukt op de aarde en wanneer het gewicht van dat ijs afneemt, veert de aardkorst terug.”

Niet zo traag
Jarenlang dachten onderzoekers dat dat een vrij traag proces was. Maar een nieuw onderzoek laat zien dat het veel sneller gaat dan gedacht. Het land in dit gebied stijgt zo’n 15 millimeter per jaar! “Je kan het bijna zien gebeuren en dat is ongelofelijk.” En een beetje vreemd. “Toen wij het verlies aan ijs vergeleken met de stijging van de aardkorst bleek wel dat die twee niet overeenkwamen: er moest iets anders zijn dat de aarde met zo’n fenomenale snelheid omhoog duwde.”

Niet zo stroperig
Wat is hier aan de hand? De onderzoekers zochten het uit en ontdekten dat de mantel onder de aardkorst van het Antarctisch Schiereiland veel sneller stroomt dan gedacht. “Omdat de mantel onder het noordelijk deel van het Antarctisch Schiereiland ‘vloeibaarder’ is, reageert deze veel sneller op wat er aan het oppervlak gebeurt. Dus als de gletsjers dunner worden en de druk in dat gebied terugloopt, duwt de mantel de aardkorst omhoog.” GPS-metingen suggereren dat de viscositeit (stroperigheid) van het bovenste deel van de aardmantel in dit gebied zo’n tien keer kleiner is dan gedacht. “Zo’n vervorming van de aarde, met deze snelheid, dat hebben we nog niet eerder gezien op Antarctica,” stelt onderzoeker Peter Clarke. “Wat vooral interessant is, is dat we kunnen zien dat het smelten van de gletsjers effect heeft op gesteenten op zo’n 400 kilometer diepte.”

De onderzoekers richtten zich tijdens deze studie op de verticale vervorming van de aarde. “De volgende stap is kijken naar de horizontale beweging die ontstaat doordat het ijs verdwijnt,” stelt Nield.