Help, de zon wordt wakker!

Na tien jaar in een soort van winterslaap verkeerd te hebben, lijkt de zon langzaamaan te ontwaken. Een goede reden voor astronomen om op het puntje van hun stoel te gaan zitten. Want dit kan een zeer interessante zonnestorm worden. Dergelijke stormen zorgden in 1859 en 1921 voor wereldwijde chaos. Wat staat ons nu te wachten?

NASA waarschuwde eerder dit jaar al dat het in 2012 of 2013 kan gaan spoken in de ruimte. Elke elf jaar draait het magnetisch veld op de zon zich om. Voor een kort moment ontstaat daardoor een zwakker magnetisch veld en dat heeft grote invloed op de omgeving van de zon en dus ook op de aarde. En over twee of drie jaar is het zover.

Geen reden tot zorg?
Na die verklaring van NASA ontstond er wereldwijd tumult en nuanceerde NASA haar uitspraken enigszins door te stellen dat zo’n zonnestorm binnen honderd dagen, maar ook pas over honderd jaar kan volgen. Kortom: astronomen wisten niet wanneer en wat er precies gebeuren zou, dus moesten we ons maar niet al teveel zorgen maken.

Betutteling?
Maar is dat terecht of worden we betutteld? Vaststaat dat een zonnestorm tot veel in staat is. Er is nogal wat energie met gemoeid: zo’n 6 x 10^25 joules. Dat is een biljoen keer sterker dan de nucleaire bom die op Hiroshima werd gegooid. Het grootste gevaar wordt echter gevormd door straling en geladen deeltjes.

1859
Het zijn allemaal scenario’s, maar of ze ook uit zullen komen, is onduidelijk. We weten alleen wat er in het verleden gebeurd is en verder is het koffiedik kijken. Zo weten we dat de situatie in 1859 flink uit de hand liep. Maar dat was ook een exceptioneel sterke storm, waarbij meerdere versterkende factoren samenvielen, zo legt onderzoeker Bruce Tsurutani uit. “De plasma-bel die door de zon werd uitgestoten, raakte de aarde,” vertelt hij. Nu is dat niet zo heel bijzonder, maar de snelheid waarmee de bel toesloeg, wel. “Het kostte de bel slechts zeventien uur en veertig minuten om van de zon naar de aarde te gaan.” En dat terwijl zo’n bel er normaal twee tot vier dagen over doet om de 150 miljoen kilometer af te leggen. “De magnetische velden in de bel – coronale massa-ejectie genoemd – waren heel intens. En het vierde en meest belangrijke kenmerk was dat de magnetische velden van de bel het tegenovergestelde van de velden op aarde waren.” Normaal beschermt het magnetisch veld van de aarde ons tegen de stroom geladen deeltjes, maar in 1859 werd de natuurlijke defensie overweldigd. Telegraafdraden knapten waardoor branden ontstonden en de chaos compleet was.

Nu
Uiteindelijk zal de geschiedenis zich herhalen. Maar of dat in 2012 of 2013 is? Astronomen weten het niet. Vaststaat dat de schade in niets te vergelijken zal zijn met die van 1859. Onze communicatiesystemen zijn veel geraffineerder en omvangrijker, maar ook kwetsbaarder. En het is mogelijk dat de stroom uitvalt waardoor het hele leven (voor lange tijd) stil komt te liggen. Wetenschappers voorspellen dat een zonnestorm zoals in 1859 voorkwam nu enkele triljoenen aan schade zou veroorzaken. Maar het kan ook meevallen. Of tegenvallen. “We weten dat het komt, maar we weten niet hoe erg het zal zijn,” concludeert NASA-onderzoeker Richard Fisher.

Inactief
Alles wijst erop dat de komende zonnecyclus de minst actieve in tachtig jaar is. Dat beschermt ons echter niet tegen de zonnevlammen en deeltjes. In 1859 was de zon ook relatief inactief. Volgens Mike Hapgood is het een kwestie van afwachten. Toch wil dat niet zeggen dat we helemaal niks kunnen doen. Wanneer wetenschappers een zonnestorm zien aankomen, kan er actie worden ondernomen om onze apparatuur te redden. “De enige echte bescherming is om alles uit te zetten,” vertelt Hapgood. “Maar als je dat doet dan sterven mensen. Er zullen ongelukken gebeuren omdat de stroom wegvalt en wat als de generatoren ook niet werken?”

Wetenschappers en overheden buigen zich op dit moment over het probleem. Een probleem waarvan ze niet weten wanneer het komt en hoe heftig het is. “De uitdaging is om geen paniek te zaaien en het niet te overdrijven,” merkt Hapgood op. “Maar we moeten het ook niet onderschatten.”

Fout(je) gevonden? Meld het ons!
Bronmateriaal:
"The Great Storm: Solar Tempest of 1859 Revealed" - Space.com
"Will sun storms destroy civilization?" - Theweek.com
"Sun storm to hit with 'force of 100m bombs'" - News.com.au
"Solar storm" - BBCfocusmagazine.com
  • Nick

    Hadden de Maya’s toch gelijk…

  • Nick

    Hadden de Maya’s toch gelijk…

  • Laris

    En daar ben je nu pas achter?

    ‘En het is mogelijk dat de stroom uitvalt waardoor het hele leven (voor lange tijd) stil komt te liggen.’

    En dit heet de dark side, de 3 dagen van leegte en duisternis die we krijgen.

  • http://www.facebook.com/profile.php?id=1215073839 Jeffrey Carels

    Zo’n gebeurtenis zoals in 1859 (Carrington Event) komt gelukkig maar 1 keer in de 500 jaar voor.

  • Philip

    Dat is gis werk en geen feit.

    De vorige zonne maximum was al heviger dan de vorige, dus is het een beetje onverantwoord om te stellen, dat het maar om de zovele jaren voorkomt.
    Met de vorige had de aarde het al vrij moeilijk, gelukkig was die ene gigantische x flare toen niet naar de Aarde gericht, het zou wel eens zware gevolgen gehad hebben.

    Ons magnetisch veld was op dat moment, zover naar achteren gedrukt door eerder bombardement, zodat we daar weldeglijk goed zijn weg gekomen.
    Door de bombardementen van de ene na de andere zware F flare, was ons magnetisch veld zo naar achteren gedrukt, dat wetenschappers bang waren dat het veld niet lang meer ging stand houden….stel u voor dat die gigantische en zware x flare, toen naar de Aarde was gericht.

    Ondertussen na trouwens een onverwachte langdurige dip van activiteit, is ze zelfs bijna net zo actief als de vorige zonne maximum, dus stel u voor als ze op haar hoogte punt komt binnen 2-3 jaar van hier.

  • Philip

    Trouwens in 1992-1996 was er ook zo een geval in Canada, stroomtransformatoren liepen toen ook al stuk door een verhoogde stroom aan elektrisch geladen deeltjes, afkomstig van onze zon.

    Met de vorige zonne maximum zijn trouwens verschillende satellieten stuk gegaan, zou wel eens een verklaring kunnen zijn waarom dat er zoveel naar beneden komen.

    Dus die in in de 500 jaar word al snel 3-4 keer in de 500jaar…..daarom mag men nooit gissen en zeggen dat het maar om de zoveel jaar voorkomt.
    Met het weer zeggen ze dat ook altijd, het komt om de 6 of 10 jaar maar voor, terwijl de feiten wel andere dingen laten zien en ze dat niet met zekerheid weten.

  • Gjb

    1 ding is wel zeker, we kunnen alleen maar afwachten en ons proberen voor te bereiden op een dergelijk event. We hebben helaas geen controle over de zon en haar uitbarstingen.

  • Jomasa Hob

    Hoi, Heb een vraag. Heb het afgelopen jaar via het net het volgende geobserveerd cq geconstateerd. Namelijk het feit dat na ieder zonuitbarsting, zonnevlam, en na een paar dagen op de aarde een aardbeving voorkwam. Als ik zo kan inschatten is er dus een relatie tussen een zonuitbarsting en een reactie door de aarde. Dus ja, als de zon actiever wordt en daar schijnt het wel naar dan is dus de kans groter dat de aarde vaker gaat beven. (vulkaanuitbarstingen)
    Ik lees hier niets over in de media. Maar als nuchter iemand zet ik wel allerlei gegevens op een rij. De relatie zonuitbarsting reactie aarde, 2012. Dat beangstigd mij wel enigszins.
    Want als ik pessimistisch ga beredeneren dat kan het zijn dat de aarde dus in 2012 flink op de hobbel, schop gaat. (Wil nog noemen het volgende: verschuiving magnetisch middelpunt, feit. De overheid die ons waarschuwt met rampvoorlichting en wat te doen.)
    Wellicht iets om in te duiken als wetenschapsjourmalisten

  • Riccardo

    je kan gelijk hebben. misschien dat je maya’s toch gelijk hadden.

  • http://www.facebook.com/profile.php?id=1215073839 Jeffrey Carels

    Het is geen giswerk dat zo’n gebeurtenis maar eens in de 500 jaar voorkomt maar een bewezen feit door te kijken naar C-14 & Be-10 concentraties in ijskernen. Aan de hand van deze gegevens kan men de activiteit van de zon over een periode van 10000 jaar aflezen!
    De vorige zonnecylus 23 was trouwens zwakker dan cyclus 22. SC23 had een maximum van 121 terwijl SC22 een maximum had van 158!
    De zonneuitbarsting waardoor de elektriciteit uitviel in Canada was in 1989 en niet in 1992 of 1996 en gebeurde tijdens SC22!
    Dat zijn allemaal feiten en geen giswerk. Het is misschien interessant om eens iets op te zoeken ipv hier allerlei nonsens te schrijven.
    Ps. er gebeuren dagelijks aardbevingen ;) Dat is misschien de reden waarom je er niets over leest in de media…

  • Philip

    Heel zeker gis en plakwerk.

    hevige zonne activiteit tijdens ww2, verstoring van de toenmalige radio signalen, dit zowel in Europa als de VS.
    Hevige zonne activiteit tijdens de vorige zonne maximum (2000/2003) gelukkig was die X4-5 flare niet naar de Aarde gericht.
    1989 in Canada, id niet 1992-1996 al was tijdens de jaren 1992-1996 het Canadese net nog steeds niet op haar sterkte als voor die stroom panne.

    Poollicht over heel de wereld in het jaar 1583…als ik nog wat verder zoek kom ik heel zeker nog een wel een paar datums tegen.

    Dus ik zit al aan een 4-5 keer om de 500jaar vergeleken met u 1 om de 500jaar.

    Koolstof datering, C14 heeft een snellere verval dan die 50-60k dan voorheen werd gedacht, verwacht, geschat.
    Het zou men niet verbazen moesten bepaalde radio isotopen zoals be10 ook een snellere verval kennen, afhangende van de omstandigheden.
    Oh ja, wat men uit de ijskernen haalt zijn indirecte dateringen en geen directe, zou me niet verbazen dat heel veel ijs monsters vervuild-besmet zouden zijn.

    Die zelfde ijs monsters dat ze gebruiken om het weer te voorspellen in het verleden, heden en toekomst…is opzich al een lachertje.

    Zover dat ik weet en de gegevens laten zien, zijn de laatste zonne maximum van de voorbije 30 jaar om de 11-12 jaar heviger.
    Er zijn niet meer zonnevlekken of uitbarstingen *al weet men dat niet met zekerheid* toch de hevigheid er van neemt weldegelijk toe…en blijft trouwens toenemen.

    Er gebeuren dagelijks aardbevingen, toch wederom sinds de jaren 80 neemt de hevigheid er van toe.
    Voorheen waren het meestal bevingen van 5-6 nu zijn het der al van 6-9, deze komen trouwens vaker voor dan voorheen.
    Vulkaan uitbarstingen zijn er altijd wel geweest, wederom neemt de hevigheid er van weldegelijk toe.
    Onlangs nog een vulkaan wakker geworden, die maar liefst 400 jaar inactief is geweest.

    De relatie zon-ster, Aarde/aardbevingen, Aarde vulkanen, Aarde klimaat is de laatste jaren aan een opmars bezig…….voorheen en nu nog zelfs, zijn er wetenschappers die zo dom en arrogant zijn, die nog steeds beweren dat onze zon-ster geen invloed heeft op ons klimaat, laat staan op aardbevingen en vulkaan uitbarstingen.

  • jcarels

    Tijdens het vorige maximum zijn er veel sterke flares geweest dan X5. Vb, op 4 november 2003 was er een X28 flare!

  • Philip

    Historically huge

    Kicked up at about 6 a.m. EST (1100 UT) Tuesday, the major solar outburst came on the heels of four other flares late last week and over the weekend. All were considered fairly severe, but the latest eruption makes the others seem like solar sneezes.

    Tuesday’s blast is classified as an X17, where X denotes a major flare and larger numbers are stronger. That compares to two flare-ups over the weekend that were rated less than X2.

    http://www.space.com/scienceastronomy/solar_flare_031028.html

    PS: deze X 17 flare was naar de Aarde gericht.

    The biggest solar X-ray flare ever is classified as X28

    http://www.esa.int/export/esaSC/SEMNFTWLDMD_index_0.html

    PS: Deze X 28 was gelukkig niet naar de Aarde gericht.

    Ik heb moeite om getallen te onthouden, vandaar dat ik al niet wilde overdrijven, want anders was het met dat ook nog wat.

  • Shadow

    hoi allemaal .als de zon van de tegenovergestelde kant op komt is het de einde van de wereld.dus er is geen datum machtigegod weet wanneer dus het kan morgen all ..

  • Apocalypse

    WE’RE ALL GONNA DIE!!!!! AAAAAAAAAAAAAAAAHHHHHHHHH!