Verdient Pluto het om weer planeet te worden?

Het vijfde maantje bij Pluto is gevonden. Deze dwergplaneet heeft nu dus meer manen dan Mercurius, Venus, de aarde en Mars bij elkaar. Wordt het niet eens tijd dat we deze dwergplaneet promoveren tot planeet?

Toen Pluto in 1930 werd ontdekt, kreeg dit object direct de status ‘planeet’. In 2006 veranderde dit. Tijdens een conferentie van de Internationale Astronomische Unie besloten wetenschappers om een lijstje met eisen op te stellen waar planeten aan moeten voldoen. De voorwaarden zijn: een planeet moet rond een ster draaien, een planeet moet bolvormig zijn en een planeet moet zijn omgeving schoongeveegd hebben van klein puin.

Pluto voldoet aan de eerste twee eisen, maar niet aan de laatste eis. In de Kuipergordel bevinden zich erg veel kleine en grote objecten, zoals planetoïden, dwergplaneten en plutoïden. Pluto is er dus niet in geslaagd om de Kuipergordel schoon te vegen en is hierdoor een dwergplaneet.

Ja of nee?
Toch zitten de emoties bij veel Pluto-fans hoog. Bij de ontdekking van de vierde maan in 2011 werd weer volop gediscussieerd of Pluto toch niet een planeet is. En ook nu ontstaan er weer boeiende discussies.

Regels
Dit is overigens deels terecht. De regels van de Internationale Astronomische Unie zijn namelijk vrij vaag en op meerdere manieren te interpreteren. Zo zou een wetenschapper kunnen beweren dat Jupiter een dwergplaneet is, omdat Jupiter zijn baan niet heeft schoongeveegd. In de Lagrangepunten van de baan van Jupiter bevinden zich meer dan 4.000 planetoïden, zogenoemde Trojaanse planetoïden.

Nu zal niemand het aandurven om Jupiter te degraderen. En terecht, want vrijwel iedere planeet wordt gestalkt door Trojanen. Toch geeft deze situatie wel aan dat er meer duidelijkheid nodig is. Wanneer is een baan van een planeet niet schoongeveegd? Als er geen enkel object te vinden is op een afstand van minder dan één miljoen kilometer bij de baan van de planeet vandaan? Of minder dan tien miljoen kilometer?

Moeilijke situatie
Een ander nadeel is dat Pluto het veel moeilijker heeft om zich te bewijzen als planeet dan een planeet als Mercurius. Mercurius heeft zijn baan schoongeveegd, maar kreeg daarbij hulp van de zon. Zou Mercurius deel uitmaken van de Kuipergordel, dan was deze planeet waarschijnlijk één van de vele Kuipergordelobjecten en dus ook een dwergplaneet.

Afkaderen
Duidelijkheid. Daar draait het om. Al is het maar om de Pluto-fans stil te houden, want – laten we eerlijk zijn – Pluto is natuurlijk maar een klein opdondertje. Met een diameter van circa 2.300 kilometer past deze dwergplaneet nog altijd meerdere keren in Mercurius.

En wat is er mis aan dwergplaneet zijn? In 2014 vliegt de New Horizons-ruimtesonde langs Pluto. Dwergplaneet of geen planeet: de foto’s worden er niet minder om en de onderzoeksresultaten zijn niet minder interessant. Ik kijk er al naar uit! En u?