Verzuring oceanen kent haar weerga niet

Zelfs tijdens vier massa-extincties die onze planeet al heeft doorgemaakt, verzuurden de oceanen mogelijk niet zo snel als nu.

Dat stellen wetenschappers in het blad Science. Hun resultaten gaan vergezeld door een ernstige waarschuwing. “We weten dat het leven tijdens de laatste verzuringen van de oceanen niet verdween – nieuwe soorten evolueerden en vervingen de uitgestorven soorten,” vertelt onderzoeker Bärbel Hönisch. “Maar als de industriële uitstoot van koolstof met dit tempo doorgaat dan kunnen we soorten die belangrijk voor ons zijn, verliezen.” De onderzoekers denken dan aan oesters, koraalriffen en zalm.

Hoe werkt het?
De oceanen halen CO2 uit de lucht en nemen het op. Daar vormt CO2 waterstofcarbonaat (koolzuur). Als CO2 te snel in de oceanen wordt opgenomen, raken de carbonaat-ionen op. Een harde klap voor dieren met een kalkskelet: zij hebben dat stofje namelijk nodig om hun skelet te bouwen.

Niet te vergelijken
En op dit moment neemt de oceaan te snel te veel CO2 op. De onderzoekers vergeleken de verzuring van de oceanen met soortgelijke situaties in het verleden. En wat blijkt: die zijn er eigenlijk niet. De enige situatie die een beetje in de buurt komt, is het PETM oftewel het Paleocene-Eocene Thermale Maximum, zo’n 56 miljoen jaar geleden. De oceanen werden toen ook zuurder. Maar lang niet zo snel als tegenwoordig: vandaag de dag gaat het ongeveer tien keer sneller.

pH
Binnen minder dan 20.000 jaar daalde het pH van de oceanen tijdens het PETM met 0,45. Naar verwachting is het pH van de oceanen aan het eind van deze eeuw al 0,3 gedaald. Dat betekent dat we dus al relatief snel veranderingen kunnen gaan zien die ook tijdens het PETM optraden. Eencellige dieren verdwenen en sleepten een deel van de voedselketen met zich mee.

Het nieuws dat de verzuring van de oceanen gevaarlijk is, is natuurlijk niet nieuw. Eerdere onderzoeken toonden al aan clownvissen doof worden in het zure water en dat andere vissen hun reukvermogen verliezen. Dit onderzoek plaatst de verzuring van de oceanen in een historisch perspectief. Wat nu gebeurt, is niet alleen heel ernstig, maar kent ook zijn weerga niet. “Het is niet een probleem dat snel kan worden opgelost,” benadrukt onderzoeker Christopher Langdon. “Zodra een soort verdwenen is, komt deze nooit meer terug. We spelen een gevaarlijk spelletje.”