Hoeveel mensen hebben er ooit op aarde rondgelopen?

Ieder week behandelt Scientias.nl op maandagavond een lezersvraag. Deze week: Hoeveel mensen hebben er ooit rondgelopen op aarde?

In de jaren ’70 heerste een mythe dat het aantal mensen dat op dat moment op aarde liep, een kwart was van het totale aantal mensen ooit. Maar dat lijkt nogal overdreven. Hoeveel er dan wel zijn geweest, is echter niet heel makkelijk te beantwoorden.

Vorig jaar oktober verwelkomden we onze 7 miljardste wereldburger. Waar die precies geboren werd, weet eigenlijk niemand. De wereldbevolking stijgt namelijk bijzonder snel. Ieder jaar groeit de bevolking met 75 miljoen mensen. Dat is een groei van 1,10 procent. Dat gaat zo snel, dat we de 8 miljardste aardbewoner al in 2025 kunnen verwachten, en de 9 miljardste in 2045.

Wist u dat…
… al die 7 miljard mensen bij elkaar zo’n 287 miljoen ton wegen (alleen de volwassenen dan)?

Sterker nog, het heeft ons heel erg lang gekost om de eerste miljard te bereiken.

Een korte geschiedenis van de mensheid
Het is heel moeilijk een definitief antwoord te geven op de vraag hoeveel mensen er ooit hebben geleefd. Een van de redenen daarvoor is dat het moeilijk is een echte ‘start’ van de mensheid aan te geven. Sommige wetenschappers rekenen de bevolking uit vanaf 200.000 jaar geleden. Toen ontstond de Homo sapiens, de moderne mens. Maar de Homo sapiens begon pas 150.000 jaar láter echt menselijke trekjes te vertonen. Ook waren er rond die tijd natuurlijk geen censussen. De eerste ruwe volkstellingen begonnen naar schatting al zo’n 10.000 voor Christus, maar die waren nogal incompleet.

In de beginjaren van de Homo sapiens groeide de bevolking heel erg langzaam. De gemiddelde levensduur lag toen maar rond de 10 tot 12 jaar. Amper genoeg voor vruchtbaarheid dus. Bovendien leefden we toen nog in een erg vijandelijke omgeving, wat een vroege dood heel normaal maakte. De eerste mijlpaal van een miljoen mensen ontstond pas rond 10.000 voor Christus.

Agricultuur
De opkomst van agricultuur en de eerste kleine steden (rond 8000 voor Christus) hielpen de groei van de mens. Maar nog steeds was de groei gemiddeld minder dan 0,05 procent. Rond het jaar 0 leefden er naar schatting 200 miljoen mensen, maar die schatting varieert. Er zijn ook wetenschappers die 300 tot zelfs 600 miljoen noemen. Dat laat zien hoe inaccuraat de schattingen in die tijden waren.

Het einde van beschavingen
Ook door bijvoorbeeld klimaatveranderingen gingen diverse andere beschavingen al ten onder.

Vanaf het jaar 0 duurde het nog heel erg lang voor er een significante bevolkingsgroei te zien was. Een dieptepunt vond in de Middeleeuwen plaats, toen de Zwarte Dood bijna de helft van de Europeanen het leven benam. Het duurde naar schatting zo’n 150 jaar voordat de bevolking er weer een beetje bovenop was.

Industriële revolutie
Het duurde tot omstreeks 1800 voordat de wereldbevolking één miljard sterk was. Vanaf dat moment ging het echter in sneltreinvaart. De industriële revolutie verhoogde de levensstandaard significant. Er waren minder geboortes nodig (40 per 1000 mensen per jaar) om de bevolking te laten groeien. Ter vergelijking: Nu is dat nog maar 23 per 1000, en rond de het begin van de jaartelling het dubbele: 80 per 1000.

Miljarden
Betere zorg en levensstandaarden zorgden voor een gigantische stijging van de populatie. Maar ook de toen veel betere censussen lieten ons zien wanneer we welke mijlpalen bereikten. De miljarden:

  • 1804: 1 miljard
  • 1927: 2 miljard
  • 1960: 3 miljard
  • 1975: 4 miljard
  • 1987: 5 miljard
  • 1999: 6 miljard
  • 2011: 7 miljard

U kunt dat cijfer ook in perspectief zien, en de tussenjaren berekenen.

  • 1804 jaar: 1 miljard
  • 123 jaar later: 2 miljard
  • 33 jaar later: 3 miljard
  • 15 jaar later: 4 miljard
  • 12 jaar later: 5 miljard
  • 12 jaar later: 6 miljard
  • 12 jaar later: 7 miljard

Deze grafiek laat de enorme stijging van de bevolkingsgroei de afgelopen eeuw zien (Bron: BBC)

Of, als u het nog extremer wil zien, deze grafiek. Daarop ziet u de stijging van bevolkingsgroei sinds 10.000 voor Christus. (Bron: Worldometers)

De bevolkingsgroei is dus vooral de afgelopen eeuw hard gestegen. Tot het jaar 1800 ging het proces relatief traag. Toch is er wel iets te zeggen over het aantal wereldbewoners tot die tijd.

Conclusie
Er zijn dus veel factoren die het moeilijk maken om de mensheid van begin af aan te tellen. Daardoor is het moeilijk om precies te bepalen hoeveel mensen er ooit op aarde hebben gelopen. Maar als we in acht nemen dat de mens rond 50.000 voor Christus al bestond, dan hebben er in totaal zo’n 107 miljard mensen voet gezet op de planeet. Momenteel leven er zo’n 7 miljard – dat is 6,5 procent van het totale aantal mensen dat ooit heeft geleefd.

Heeft u ook een dergelijke vraag die u graag beantwoord ziet? Mail die dan naar tijs@scientias.nl, of stel het in de comments of via Twitter. We behandelen iedere week een nieuwe vraag.

Fout(je)? Meld het ons!
Bronmateriaal:
"How many people have lived on Earth?" - Mother Nature Network
"Worldometers.info"
"Population Reference Bureau"
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door James Cridland (cc via Fotopedia.com).
  • Jaro

    Het foutmelding-ding doet het niet, dan meld ik de fout maar zo:
    U kunt dat cijfer ook in perspectief zien, en de tussenjaren berekenen.1804 jaar: 1 miljard123 jaar later: 2 miljard33 jaar later: 3 miljard15 jaar later: 4 miljard12 jaar later: 5 miljard12 jaar later: 6 miljard2 (!) jaar later: 7 miljardDe laatste ’2′ moet een ’12′ zijn. Als je weet dat er in 1999 6 miljard mensen waren, en in 2011 7 miljard. Daar zit 12 jaar tussen, en niet 2 jaar.

    • Jaro

      Het foutmelding-ding doet het niet, dan meld ik de fout maar zo:
      U kunt dat cijfer ook in perspectief zien, en de tussenjaren berekenen.

      1804 jaar: 1 miljard
      123 jaar later: 2 miljard
      33 jaar later: 3 miljard
      15 jaar later: 4 miljard
      12 jaar later: 5 miljard
      12 jaar later: 6 miljard
      2 (!) jaar later: 7 miljard

      De laatste ’2′ moet een ’12′ zijn. Als je weet dat er in 1999 6 miljard mensen waren, en in 2011 7 miljard. Daar zit 12 jaar tussen, en niet 2 jaar.

      Iets betere lay-out. :P

    • Jaro

      Waarom al die negatieve stemmen als ik vragen mag?!? Toen ik mijn reactie plaatste, stond de fout er nog in hoor…

  • arendsoog

    Ik denk 2x de helft.

  • philip

    dat gewicht klopt volgens mij aan geen kanten.

  • Rick

    fout in het wist u dat linkje: …al die 7 miljard mensen 287 miljoen kilo wegen. Hallo Redactie!!! Waar hebben jullie rekenlessen gevolgd. 287 miljoen gedeeld door 7 miljard is kleiner dan 1!!! kan tocht niet? Zelfs niet als je weinig te eten hebt.

    • Tijs Hofmans

      Klopt helemaal, dat moet 287 miljoen ton zijn. Foutje! Bedankt voor de tip!

  • Roy

    Geachte redactie: In dit artikel wordt niet gerept over de schepping, terwijl ook evolutie slechts een theorie is. Volgens de bijbel werd Adam zo’n 6030 jaar geleden geschapen en stamt de hele mensheid af van hem. Het huidige aantal mensen op aarde strookt ook met dit verslag. Als je volgens bovenstaande berekening gaat tellen, kom je op ongeveer 50 miljard mensen die ooit hebben geleefd tot nu toe. Dat is toch de helft van bovenstaand genoemd aantal. Aangezien meer dan de helft van de mensen op aarde gelooft in schepping en niet gelooft in evolutie, zou het redelijk zijn een tweeledig antwoord op deze vraag te geven. Ik adviseer het antwoord aan te vullen, vooral omdat de uitslag zoveel verschilt.

    • http://www.facebook.com/toonbrinks Toon Brinks

      Ja, en de aarde is plat.

      • Guest

        Zowel evolutie als schepping zijn niet bewezen.

        • http://www.facebook.com/toonbrinks Toon Brinks

          Het is de valkuil van het woord “theorie” waar gelovigen in dit geval vaak intrappen. Het woord theorie heeft in de wetenschap meer de betekenis van een verklaring voor waarnemingen die zijn onderbouwd door gemeten data, en niet zoals in de spreektaal de betekenis “iets dat waar zou kunnen zijn”.
          De basis voor de evolutie theorie is voor 99% oncontroversieel en er is geen enkele serieuze wetenschapper die twijfelt aan het concept van natuurlijke selectie, het doorgeven van dna en de werking van genen.
          Het staat je natuurlijk vrij om wat anders te geloven, maar om een verzonnen verhaal op hetzelfde niveau van waarheid te stellen als een fundamenteel onderbouwd wetenschappelijk concept “omdat meer dan de helft van de mensen hier in gelooft” is natuurlijk een beetje raar. Vooral op een wetenschapsblog.

          • Roy

            Bedankt voor deze leuke reactie. Ik heb echter nooit “een verzonnen verhaal op hetzelfde niveau van waarheid [proberen] te stellen als een fundamenteel onderbouwd wetenschappelijk concept ‘omdat meer dan de helft van de mensen hier in gelooft’ “. Ik zei alleen: “Aangezien meer dan de helft van de mensen op aarde gelooft in schepping en niet gelooft in evolutie, zou het redelijk zijn een tweeledig antwoord op deze vraag te geven. Ik adviseer het antwoord aan te vullen, vooral omdat de uitslag zoveel verschilt.” Voor evolutie zijn GEEN bewijzen. Voor schepping zijn GEEN bewijzen. In beide moet je geloven. De ene gelooft dat een gevonden schedel een half aapmens was, de ander gelooft dat die schedel een niet meer levende aapsoort was. Bewijs maar wat waar is. Om aan te geven hoe ‘vreemd’ er in de wereld mee wordt omgegaan: de VS onderwijst evolutie op school maar zet “in God we trust’ op hun geld. Er is inderdaad “geen enkele serieuze wetenschapper die twijfelt aan het concept van natuurlijke selectie, het doorgeven van dna en de werking van genen” maar er zijn wel duizenden wetenschappers die hierin geen bewijs zien van evolutie. Als laatste zeg je: “het staat je natuurlijk vrij om wat anders te geloven”. Wie zegt dat ik niet in evolutie geloof? Ik zeg alleen dat de redactie niet de andere helft van de mensheid moet negeren die in schepping gelooft en niet in evolutie gelooft. Aangezien zij als basis de Bijbel gebruiken, heb ik het scheppingsverslag aangehaald om aan te tonen dat zij geloven dat de mens pas 6000 jaar bestaat. Omdat beide theorieën niet bewezen zijn, zul je in je antwoord rekening moeten houden met beide. Dat was het enige dat ik wilde zeggen eigenlijk. Wat ikzelf geloof doet er in het geheel niet toe.

          • Jente

            Er zijn ontelbare bewijzen van evolutie. De tekst die ik hierboven lees geeft weer duidelijk onwetendheid aan. Ik adviseer iedereen om zich goed te informeren voordat men commentaar geeft (ik probeer dat ook te doen). Ik raad Roy aan om het boek van Jerry Coyne te lezen: “Why Evolution is True”. Hierin wordt heel mooi uitgelegd hoe evolutie nu precies werkt…

          • Roy

            Ga ik doen! Bedankt! Roy

          • Diogenes

            Dit is ook een goed bewijs voor evolutie en tegen pseudo-wetenschap als ‘Intelligent Design’: http://www.youtube.com/watch?v=mjQT2zYpyM4

      • Frank Vermaenen

        In het oude testament wordt reeds gesproken over de ‘ronde aarde’ en het ‘rond der aarde’. Enkele duizenden jaren, de wetenschappers voor dus.
        De katholieke onderdrukkers (lees; de paus en zijn slaafjes) hebben 1900 jaar lang ‘het geloof’ misbruikt om hun macht uit te oefenen. Van daaruit is zeer veel onzin ontstaan, waaronder ook die van de platte aarde.

        Jouw opmerking over de platte aarde is daarom ongegrond. Ik breek geen lans voor het scheppingsverhaal, maar wil enkel wijzen op je gebrek aan kennis hieromtrent.

    • http://dannyhaelewaters.wordpress.com/ Danny Haelewaters

      Ik adviseer deze versie van de feiten aan te bieden aan Kerk & Leven.

    • White Smoke

      “Volgens de bijbel werd Adam zo’n 6030 jaar geleden geschapen en stamt de hele mensheid af van hem.” Dus met andere woorden; wij zijn allemaal het product van incest? Als je begint met 2 mensen kan dat niet anders.

      • Guest

        Yep!

      • Harmen

        Tja, al het zich seksueel voortplantende leven stamt ook af van 2 primitieve diertjes… Zijn we alsnog het product van incest! :)

        • Wilfred

          dat hoeft niet perse zo te zijn Harmen :-) Als in die oer soep een paar duizend miljard van die cellen (diertjes) rond zwommen is de kans heel groot dat er een groot aantal ongeveer tegelijk begonnen met sexuele voortplanting. dus JIJ hoeft net niet het product te zijn van incest :-)

          • Anoniem

            Ik dacht dat cellen zich vermenigvuldigen door te delen, of anders gezegd door zich zelf te klonen??

            Maar als ik even verder mag gaan op uw leuke reactie, dit houd in dat mens en aap weldeglijk afzonderlijk van elkaar kunnen zijn ontstaan..ja toch..got yea.
            Zelfs als dat nu niet of wel het geval is, dan spreken we nog altijd over incest, want genetisch zijn wel allen wel min of meer het zelfde of aan elkaar verbonden.
            Zeker als ik de evolutie theorie moet geloven, waarbij alles begon met 1 cel, net zoals alles begon in het universum vanuit 1 punt.

            Als evolutie nu niet begon vanuit 1 cel, maar wel dat leven op meerdere plekken en in verschillende omstandigheden is ontstaan, dan is het nu nog steeds onmogelijk om al die verschillende groepen uit elkaar te gaan halen.
            Want in feite spreken we over meerdere evolutie, zij aan zij, anderen zijn in elkaar opgegaan, maar uiteindelijk is het nog steeds incest.

          • Harmen

            Zie mijn reactie op Jente. Seksuele voortplanting is een latere “uitvinding”. Bovendien: gelijktijdige succesvolle abiogenesis zoals jij het beschrijft, waarvan de nakomelingen zich later ook nog eens samenvoegen, is erg onwaarschijnlijk!

        • Jente

          Het wordt hier allemaal nogal heel simplistisch voorgesteld. Het ontstaan van het leven is heel wat complexer dan 2 “primitieve diertjes” die zich voorplanten.
          En @36032c8bf5c93b5e94396363351d5477:disqus de theorie rond de oersoep is ook al lang achterhaald. De kans is veel groter dat black smokers op de oceaanbodem een belangrijke rol gespeeld hebben. Een boek dat ik zeker kan aanraden is “Life Ascending” van Nick Lane.

          • Harmen

            Ik zei het “zich seksueel voortplantende leven”, dus het type leven dat zich voortplant door middel van bevruchting van een vrouwtjesdier door een mannetjesdier. Het eerste leven was ongeslachtelijk. Het seksuele dimorfe leven is wel degelijk begonnen met een eerste “oerpaartje”. Corrigeer me als ik het mis heb.

          • Jente

            Klopt helemaal ;-) Ik wou enkel aangeven dat het idee van een oersoep niet meer werkt.

          • Harmen

            Ah, wikipedia helpt: “Sexual reproduction first appeared by 1200 million years ago in the Proterozoic Eon. All sexually reproducing organisms derive from a common ancestor which was a single celled eukaryotic species.”

            Dus ik zat er wel naast met “primitieve diertjes”, want zo noem je een eencellig organisme volgens mij niet ;-) .

      • Anoniem

        Juist Smoke, vandaar toen ik zelf en kritisch begon te denken, te redeneren, ik die religieuze evolutie van de mens overboord heb gegooid, het houd echt geen steek want dat is puur incest.
        Maar, het vreemdste vond-vind ik nog steeds, dat de eerste mensen zoals Adam en Eva uit het Aardse paradijs zijn verbannen en niettegenstaande de kerk beweerd dat we allen van Adam en Eva afstammen, komen ze eens uit dat paradijs onderweg mensen tegen…waar komen die dan vandaan??

        Maar ik moet eerlijk zijn en blijven, zelfs de wetenschappelijke evolutie theorie houd niet veel steek meer, meer nog, het is ook incest.

        • Gast

          Adam en Eva kregen pas kinderen nadat ze verbannen waren. Daarom kregen ze kinderen die stierven en daarom sterven wij ook. Lees maar zelf in Romeinen 5:12.

          • Diogenes

            Toch blijft dan de vraag waar bijvoorbeeld de vrouw van Kain vandaan komt. Is zij de dochter van Adam en Eva? Want dan is er sprake van incest. Zo niet, schiep God dan toch meer mensen dan alleen Adam en Eva?

          • God

            Adam en Eva hadden verscheidene kinderen.
            Kain, Abel, Seth en daarna nog ‘andere zonen en dochters’.
            Je mag ook niet vergeten dat inteelt toen niet noodzakelijk een probleem was. Bij inteelt worden de genen dubbel overgeërfd. De goede genen vormen dan uiteraard geen probleem, maar de slechte genen destemeer.
            Maar, toen stond de mens nog dicht bij de schepping en van slecht genen zal nauwelijks spraak zijn geweest. De mensen werden toen nog honderden jaren oud.

  • Anoniem

    How Many People Have Ever Lived on Earth?

    “How Many People Have Ever Lived on Earth?” is one of PRB’s most popular articles. First published in 1995 and updated in 2002, this latest 2011 article includes data through mid-2011 and a short video explaining the estimate.

    http://www.prb.org/Articles/2002/HowManyPeopleHaveEverLivedonEarth.aspx

    PS: om op de vraag terug te komen, er zijn rond de 106-107 miljard mensen geboren op deze Aarde, maar dat kunnen er ook makkelijk nog een paar miljard meer zijn.

  • Harmen

    Artikel: “Rond het jaar 0 leefden er naar schatting 200 miljoen mensen, maar die schatting varieert. Er zijn ook wetenschappers die 300 tot zelfs 600 miljoen noemen. Dat laat zien hoe inaccuraat de schattingen in die tijden waren.”

    Welke tijden?

    • http://dannyhaelewaters.wordpress.com/ Danny Haelewaters

      Het staat er inderdaad ongelukkig uitgedrukt. Ik veronderstel dat Tijs bedoelt: “[...] Dit laat zien hoe inaccuraat de schattingen voor die periode zijn.”

  • Letteropletter

    Nogal een gemiddelde verkeerde opvatting:

    “De gemiddelde levensduur lag toen maar rond de 10 tot 12 jaar. Amper genoeg voor vruchtbaarheid dus”

    Wanneer drie personen op hun tiende jaar overlijden, is bovenstaande stelling juist.
    Als twee personen overlijden voor hun eerste verjaardag en een derde dertig jaar wordt, is de gemiddelde leeftijd tien jaar, maar van vruchtbaarheid is wel degelijk sprake.

    Hoe is het mogelijk dat u op dit soort stellingen gecorrigeerd moet worden.

    • flor

      Letteropletter,je vergeet een ding zij die dertig jaar worden zijn wel al bijna 20 jaar aan het paren…

      • Letteropletter

        De stelling was:
        ” 10 tot 12 jaar. Amper genoeg voor vruchtbaarheid”
        Die stelling heb ik bestreden.
        Volgens mij zijn wij het eens.

    • Tijs Hofmans

      @letteropletter:disqus Ja, in principe heeft u gelijk. Als we getallen als dit puur wiskundig bekijken zegt een ‘gemiddelde’ inderdaad niet veel. Maar het gaat hier om een demografisch gemiddelde. In de context van het verhaal is duidelijk op te maken dat mensen in die tijd niet oud werden. Veel mensen stierven vroeg en de maximumleeftijd was veel lager.

      Ik gebruikte de term ‘gemiddelde’ om aan te geven dat mensen veel vaak doodgingen voordat ze überhaupt al vruchtbaar waren, laat staan kinderen kregen. Misschien had ik er ook wel bij kunnen zetten dat de maximumleeftijd niet heel hoog was en had dat het duidelijker gemaakt, maar het gebruik van een ‘gemiddelde’ in deze context leek me een duidelijke verklaring.

  • babyboomer12

    het idee van de evolutie komt van een persoon ,en vandaag de dag zijn er heel veel geleerden die dat niet meer ondersteunen.