Warm oceaanwater laat ijs van onderaf smelten

Wetenschappers hebben ontdekt dat warm oceaanwater ervoor zorgt dat de ijskappen op Antarctica ook van onderaf ijs verliezen.

De onderzoekers baseren die conclusie op waarnemingen van de ICESat-satelliet. Uit deze waarnemingen blijkt dat de randen van de Antarctische ijskap elk jaar tot zeven meter dunner worden. En dat komt doordat de onderzijden van de ijskappen in aanraking komen met warm oceaanwater. “Op de meeste plaatsen op Antarctica kunnen we het smelten van de sneeuw aan het oppervlak niet verklaren, dus het moet wel veroorzaakt worden doordat warme oceaanstromen het ijs van onderen laten smelten,” stelt onderzoeker Hamish Pritchard.

Warm water
Normaal gesproken bevindt dit water zich op flinke diepte. Maar de oceaanstroming verandert en het warme water bevindt zich nu veel dichter aan het oppervlak. Daar zorgt het water ervoor dat ijskappen massa verliezen. Vooral de ijsplaten die wat dieper liggen, ondervinden hier hinder van.

WIST U DAT…

Gevolgen
Dat de ijskappen dunner worden, heeft ook weer gevolgen voor ijs dat zich in het binnenland van Antarctica bevindt, zo concluderen de onderzoekers in het blad Nature. De drijvende ijskappen voorkomen namelijk dat gletsjers al te gemakkelijk in zee belanden. “Zonder deze ijsplaten kan het landijs tot acht keer zo snel de zee in stromen,” legt onderzoker Stefan Ligtenberg van de Universiteit Utrecht uit. “We zien daarom nu al dat per jaar ongeveer honderd miljard ton ijs verdwijnt van Antarctica.”

Het onderzoek is belangrijk. Door gedetailleerde informatie over het smelten van de ijskappen kunnen ook gedetailleerdere voorspellingen worden gedaan over de zeespiegelstijging. Ook laat het onderzoek zien dat de ijskappen op Antarctica veel kwetsbaarder zijn dan gedacht. “Wat vooral heel interessant is om te zien is hoe gevoelig deze gletsjers zijn,” stelt Pritchard. “Sommige ijskappen verliezen slechts enkele meters ijs per jaar en in reactie daarop brengen de gletsjers miljarden tonnen ijs naar zee. Dit onderschrijft het idee dat ijskappen belangrijk zijn bij het vertragen van gletsjers. Het betekent dat we heel veel ijs aan de zee kunnen verliezen zonder dat we daarvoor zomers nodig hebben die warm genoeg zijn om de sneeuw boven op de gletsjers te laten smelten. De oceanen kunnen al het werk van onderaf doen.”

Bronmateriaal:
"IJskap Antarctica smelt door verandering oceaanstroming " - UU.nl
"Warm ocean currents cause majority of ice loss from Antarctica" - Antarctica.ac.uk
De foto bovenaan dit artikel is gemaakt door Rita Willaert (cc via Flickr.com).
  • Bart

    Dit waarschijnlijk is een grove onderschatting. Tien jaar en we kunnen in Hawaï hemd en shorts op vakantie daar.

  • lvg

    Misschien moet daar groene energie geproduceerd worden door het verschil van het koude water in de diepte en het warme water aan het ijs. Maar daar is dan het probleem: hoe geraakt de elektriciteit in de bewoonde wereld? Misschien met die elektriciteit daar waterstof maken?

  • Mo

    vorige week vroor het nog aan. Toch Moose

  • Martin Lelystad

    Als het ijs nou aan de onderkant gaat smelten, dan wordt het water warmer en het klimaat kouder, toch?

    • lvg

      Als het ijs smelt neemt het ijs warmte op ( de smeltwarmte), die warmte wordt onttrokken aan het water, dus het water koelt iets af.
      De hoeveelheid warmte zal niet zoveel veranderen aan het klimaat.
      Het gesmolten ijs, dat zich onder de zee bevindt, zal de zeespiegel ook niet doen stijgen, het ijs was reeds onder water en nam vroeger meer volume in en zou eerder de zeespiegel moeten laten dalen.
      Het gevaar is dat dit gesmolten ijs ruimte geeft aan het ijs op land om ook in zee te schuiven en dat ijs geeft wel een zeespiegelstijging.

      • Ragingr2

        Volgens mij redeneren jullie verkeerd om. Er is netto meer warmte op aarde te verdelen, ook wel bekend als “het opwarmen van de aarde” of “klimaatverandering”. Waar dat door komt staat er even los van, maar er is dus meer warmte, die ook in het oceaanwater terecht komt en vanuit daar ook het ijs op Antarctica bereikt. Wat jullie willen zeggen met dat het klimaat dan kouder zou worden, snap ik niet hoor. Het water direct tegen het smeltende ijs aan koelt misschien tijdelijk ietsje af. Maar dit staat natuurlijk in open verbinding met de rest van al het oceaanwater, dat als geheel in temperatuur toeneemt, dat is nou net de reden dat het ijs smelt!

        Dat de zeespiegel niet stijgt door drijvend ijs klopt, maar het zal er ook zeker niet door dalen. Naarmate een drijvend ijsklontje aan de onderkant smelt, zakt het natuurlijk gewoon verder het water in tot weer precies 90% van de massa onder het water zit, en 10% daarboven (of wat zijn die percentages ook weer precies?). De zeespiegel blijft dus exact hetzelfde. Naarmate een bepaald stuk ijs helemaal of bijna helemaal gesmolten is, wordt de kans dat stukken ijs die op het land liggen en die er tegenaan leunen inderdaad groter. Als van een drijvend stuk ijs maar iets van (ik noem maar wat) 5 of 10% smelt, zal het denk ik niet zo heel veel uitmaken voor de hoeveelheid ijs die het water in schuift? Wel kun je zeggen dat door de opwarming van de aarde overal ter wereld gemiddeld minder water als sneeuw op bergtoppen en andere massa’s ligt. Het komt in plaats daarvan nu neer als regen, of het komt neer als sneeuw en smelt nu eerder. Hoe dan ook is er dus meer water wat via rivieren in de oceaan terecht komt. Wereldwijd smelten gletschers; of dat op Antarctica ook zo is weet ik niet; zolang de temperatuur (ver) onder nul blijft zal er niet veel veranderen neem ik aan. Maar bijvoorbeeld in de Alpen zijn heel gletschers bijna weg. De Zugspitze lag vroeger helemaal vol met ijs, ook in de zomer, tegenwoordig nog maar een paar vierkante meter. Dat water is nu dus ergens anders; vermoedelijk grotendeels in de oceaan of op weg daarnaar toe…

Noot van de redactie: wij vinden het leuk als je een reactie plaatst! Het enige wat we vragen is dat je het beschaafd en on-topic houdt. Reacties die niet aan deze regels voldoen, worden verwijderd.