In de ‘kraamkamer’ kwamen enkele van de eerste eerste complexe organismen ter wereld. Een lang leven was ze niet beschoren: een vulkaanuitbarsting bedekte ze met een dikke laag as, waardoor de kraamkamer uitstekend bewaard is gebleven.

Onderzoekers waren in Canadese gesteenten op zoek naar sporen van leven uit het Ediacarium (635 tot 542 miljoen jaar geleden). In die periode ontstonden de eerste complexe meercellige organismen.

Rangeomorfen

Rangeomorfen zijn hele bijzondere organismen. Het is nog steeds onduidelijk waar ze precies op de stamboom thuishoren. Wanneer u de fossiele resten ervan ziet, doen deze denken aan een varen. Toch zijn het waarschijnlijk geen planten: ze leefden op grote diepte in het water en konden daar geen zonlicht tot zich nemen. Tegelijkertijd hebben de organismen ook niet alle kenmerken van dieren. Uiteindelijk bleken de rangeomorfen ondanks hun bijzondere vorm toch niet met hun tijd mee te kunnen gaan. Als het Cambrium aanbreekt (542 miljoen jaar geleden) zijn ze al uitgestorven.

Rangeomorfen
In de gesteenten vonden de onderzoekers meer dan 100 fossiele resten van rangeomorfen. Opvallend genoeg zijn het allemaal jonge rangeomorfen. “De gefossiliseerde ‘baby’s’ die we gevonden hebben, zijn allemaal minder dan drie centimeter lang en soms zelfs slechts 6 millimeter lang,” vertelt onderzoeker Martin brasier. “Dat is veel kleiner dan hun ‘ouders’ (zie de foto hierboven) die tot wel twee meter lang kunnen worden.”

Samen sterven
De onderzoekers denken wel te weten waarom deze baby’s samen stierven. “We denken dat een onderzeese kraamkamer voor jonge rangeomorfen zo’n 579 miljoen jaar geleden net zoals Pompeii door as van een vulkaanuitbarsting is bedekt.” En dankzij die uitbarsting zijn de rangeomorfen uitstekend bewaard gebleven. “Deze jongen zijn uitzonderlijk goed gepreserveerd en bevatten soorten die nog nooit in gesteenten van deze leeftijd zijn aangetroffen,” vertelt onderzoeker Alexander Liu. Blijkbaar was de biodiversiteit in het Ediacarium groter dan gedacht.

Ook wijst het onderzoek erop dat de organismen op aarde al heel vroeg heel groot werden. “We gaan nu nog verder terug in de tijd kijken om te proberen te achterhalen wanneer deze mysterieuze organismen ontstonden,” vertelt Brasier.

De fossiele resten van de jonge rangeomorfen. Foto’s: OU / Jack Matthews.