In warme jaren krijgen meer mensen te horen dat ze diabetes hebben dan in koude jaren. En dat is geen toeval.

Dat schrijven Nederlandse onderzoekers in het blad BMJ Open Diabetes Research & Care. Ze baseren zich op een onderzoek onder diabetespatiënten in de VS. De wetenschappers keken per jaar hoeveel nieuwe diabetespatiënten er in elke Amerikaanse staat bijkwamen. Met behulp van statistische technieken gingen ze vervolgens na of er een verband was tussen het aantal nieuwe diabetespatiënten en de gemiddelde buitentemperatuur in die staat. Daarna combineerden ze de uitkomsten per staat in een overkoepelende analyse.

Duidelijk resultaat
“Het resultaat is duidelijk,” vertelt onderzoeker Lisanne Blauw, verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum. “In warme jaren komen er meer nieuwe gevallen van diabetes bij dan in koele jaren. Dat komt voor een deel omdat het aantal mensen met obesitas in warme jaren toeneemt en obesitas vergroot de kans op diabetes. Maar los daarvan brengt een hogere temperatuur op zich ook het aantal gevallen van diabetes omhoog.”

Wereldniveau
Een vergelijkbare analyse op wereldniveau schetst een vergelijkbaar verhaal. Onderzoeker Ahmad Aziz gebruikte voor deze studie gegevens uit 190 landen. Gegevens over het voorkomen van diabetes in de onderzochte landen, ontbraken, maar er waren wel gegevens beschikbaar over het aantal mensen met verhoogde bloedsuikerwaarden (een oorzaak van diabetes). Ook de gemiddelde buitentemperatuur voor een gegeven jaar was voor elk land bekend. “Ook daar zien we een samenhang met de gemiddelde temperatuur: hoe hoger de temperatuur in een land, hoe meer mensen met verhoogde bloedsuikerwaarden,” vertelt Aziz.

“Elke temperatuurstijging van 1 graad Celsius leidt volgens onze berekeningen tot meer dan 100.000 nieuwe gevallen van diabetes, alleen al in de VS”

Bruin vet
Maar hoe leiden hogere temperaturen nu precies tot diabetes? Dat hebben de wetenschappers niet onderzocht, maar ze hebben er wel ideeën over. “Andere onderzoekers hebben ontdekt dat mensen met diabetes vooruit gaan als ze enkele dagen worden blootgesteld aan milde kou. Wij denken dat hun bruin vet dan actiever wordt en vetten uit organen gaat verbranden om warmte te produceren. Het idee is dat die organen vervolgens, om zelf aan energie te komen, suiker uit bloed opnemen, zodat de bloedsuikerwaarde daalt.” Het zou betekenen dat bruin vet bij een hogere buitentemperatuur minder actief is en de kans op diabetes bij hogere buitentemperaturen stijgt. En dat is precies wat onderzoekers nu dus hebben ontdekt.

Het onderzoek is heel belangrijk, aangezien de temperaturen wereldwijd aan het stijgen zijn. We moeten ons dan ook voorbereiden op een verdere stijging van het aantal mensen met diabetes, denkt onderzoeker Patrick Rensen. “Elke temperatuurstijging van 1 graad Celsius leidt volgens onze berekeningen tot meer dan 100.000 nieuwe gevallen van diabetes, alleen al in de VS.”