Wetenschappers stellen de afstand tot het zwarte gat in het hart van ons melkwegstelsel bij, van 27.700 lichtjaar naar 25.800 lichtjaar.

De nieuwe afstandsmeting is gelukkig niet te verklaren doordat onze planeet op het zwarte gat afstormt, maar het resultaat van nieuwe observaties. En die wijzen dus uit dat de afstand tot het hart van onze Melkweg – waarin het zwarte gat Sagittarius A* te vinden is – bijna 2000 lichtjaar kleiner is dan gedacht.

Sneller
Daarnaast blijkt uit de observaties dat de aarde ook net ietsje sneller om het hart van de Melkweg heen cirkelt en wel met een snelheid van 227 kilometer per seconde. Eerder werd deze snelheid nog geschat op 220 kilometer per seconde.


VERA
De nieuwste schattingen vloeien voort uit een vernieuwd model van onze Melkweg. Dat model is weer gebaseerd op de nieuwste observaties, onder meer van het Japanse onderzoeksproject VERA. Binnen dit project worden meerdere radiotelescopen in Japan ingezet om de positie en beweging van verschillende objecten in onze Melkweg vast te stellen. En op basis van die data kunnen onderzoekers zich weer een beeld vormen van de structuur van ons sterrenstelsel en de plek die wij daarin innemen. Iets wat nog niet zo eenvoudig is als je zelf in zo’n sterrenstelsel opgesloten zit.

Kaart
Maar met behulp van nieuwe data en het nieuwe model zijn onderzoekers er dus toch in geslaagd om weer ietsje nauwkeuriger vast te stellen hoe onze Melkweg eruit ziet en waar wij precies in die Melkweg te vinden zijn. Ze maakten een kaart met daarop de positie en snelheid van verschillende objecten in onze Melkweg. Vervolgens hebben ze op basis van die kaart weer berekend waar het hart van onze Melkweg – oftewel het punt waar alles omheen draait – zich bevindt. En de kaart suggereert dat dat centrum – met daarin dus het superzware zwarte gat Sagittarius A* zich dichterbij bevindt dan gedacht. Waar de International Astronomical Union (IAU) de afstand eerder inschatte op 27.700 lichtjaar, hebben onderzoekers deze nu bijgesteld naar 25.800 jaar. En daarnaast blijkt het zonnestelsel en dus ook de aarde bovendien net iets sneller om het hart van de Melkweg heen te bewegen.

In de toekomst hopen astronomen van nog veel meer objecten in onze Melkweg de positie en snelheid te achterhalen. Ze richten zich daarbij met name ook op objecten die aanzienlijk dichter bij het zwarte gat in de buurt staan en onder meer meer kunnen onthullen over de beweging van onze Melkweg.


Gaia
De Japanners zijn overigens niet de enigen die helder proberen te krijgen hoe ons eigen sterrenstelsel eruitziet. Zo heeft ESA in 2013 ruimtetelescoop Gaia gelanceerd. Deze telescoop is ontworpen om zeer nauwkeurig de positie, afstand en snelheid van meer dan 1 miljard sterren vast te stellen. De afgelopen jaren heeft de ruimtetelescoop al een schat aan informatie verzameld en onderzoekers in staat gesteld om een aantal interessante conclusies te trekken. Zo weten we inmiddels dat de Melkweg in het verleden met meerdere sterrenstelsels in botsing is gekomen en zich daarbij tienduizenden sterren uit andere sterrenstelsels heeft toegeëigend. Ook heeft Gaia onthuld dat onze Melkweg niet twee, maar vier armen telt en constant sterren uit andere nabije sterrenstelsels ‘steelt’. En Gaia heeft ons ongetwijfeld nog veel meer te vertellen; op 3 december wordt weer een enorme hoeveelheid data vrijgegeven waar astronomen zich in vast kunnen bijten.