Het stokoude mannetje begint zichtbaar af te takelen.

Dat laat Ol Pejeta Conservancy weten. De organisatie beheert een beschermd gebied in Kenia, waarin onder meer deze allerlaatste mannelijke noordelijke witte neushoorn leeft. Het mannetje – Sudan genoemd – heeft een infectie opgelopen en herstelt moeizaam. “We maken ons erg veel zorgen over hem,” zo laat Ol Pejeta Conservancy op de Facebook-pagina weten. “Op de hoge leeftijd van 45 jaar is de aftakeling van zijn gezondheid begonnen en zijn toekomst ziet er niet goed uit.”

Sudan. Afbeelding: Jan Stejskal / Dvůr Králové Zoo.

Infectie
De gezondheidsklachten begonnen eind vorig jaar, toen Sudan een door ouderdom ingegeven infectie opliep aan zijn rechterachterpoot. De infectie werd direct behandeld en daar reageerde Sudan goed op, waarna hij in januari zienderogen opknapte. Maar half februari werd een tweede infectie ontdekt, die zich onder de eerste infectie ontwikkeld had. Er werd wederom gestart met behandelen, maar Sudan herstelt niet zo snel als gehoopt.

Zorgwekkend
Artsen houden het mannetje goed in de gaten, maar lijken zich al voor te bereiden op het ergste. “Hij is extreem oud voor een neushoorn en we willen niet dat hij onnodig lijdt,” laat Ol Pejeta Conservancy weten.

Zwangerschap
Sudan leefde tot 2009 in een Tsjechische dierentuin, maar kwam in 2009, samen met de laatste twee vrouwelijke noordelijke witte neushoorns naar Kenia. Gehoopt werd dat hij in Afrika minstens één van de vrouwtjes het hof zou maken en zou bevruchten. Maar de zo gewenste zwangerschap bleef uit.

Is daarmee alle hoop vervlogen? Dat niet. Maar op dit moment is er nog maar één manier waarop de noordelijke witte neushoorn gered kan worden: middels IVF. Daarbij zou het sperma van Sudan of inmiddels overleden noordelijke witte neushoorns gebruikt worden om eicellen van de vrouwelijke noordelijke witte neushoorns te bevruchten. De resulterende embryo zou vervolgens in een draagmoeder (een zuidelijke witte neushoorn) geplaatst worden, alwaar deze zich hopelijk kan ontwikkelen tot een gezonde noordelijke witte neushoorn. Ol Pejeta Conservancy hoopt – na jaren onderzoek – nog dit jaar de eerste embryo in een zuidelijke witte neushoorn te kunnen plaatsen. Maar dan zullen er eerst eicellen verwijderd moeten worden bij de twee overgebleven vrouwelijke noordelijke witte neushoorns en dat is een risicovolle ingreep. “Het lot van de noordelijke witte neushoorns hangt af van het goed verlopen van deze operatie,” liet Ol Pejeta Conservancy eerder weten. Bovendien begeven artsen zich met deze IVF-behandeling op tamelijk onontgonnen gebied. Eerder werd wel geëxperimenteerd met het verzamelen en bevruchten van eicellen van zuidelijke witte neushoorns, maar of vergelijkbare experimenten met eicellen van noordelijke witte neushoorns net zo uitpakken, is onduidelijk. Ook is het natuurlijk de vraag of de zuidelijke witte neushoorn een goede draagmoeder is voor de embryo van een noordelijke witte neushoorn. Veel vraagtekens dus. En daarmee blijft de toekomst van deze subsoort – ondanks alle ingrepen die onderzoekers bedenken – op losse schroeven staan.