De grote asteroïde is zo complex dat deze in veel opzichten eigenlijk meer op een planeet of een maantje dan een ‘simpele’ asteroïde lijkt.

Dat is de belangrijkste conclusie die wetenschappers naar aanleiding van waarnemingen van de ruimtesonde Dawn kunnen trekken. De ruimtesonde arriveerde in juli 2011 bij de asteroïde en heeft al heel wat foto’s en informatie naar de aarde gezonden. Op basis van die informatie zijn wetenschappers al heel wat wijzer geworden. Hun laatste bevindingen over de asteroïde publiceren ze deze maand verspreidt over zes(!) wetenschappelijke papers in het blad Science.

Kraters
De papers leggen stuk voor stuk tal van Vesta’s ‘geheimen’ bloot. Zo blijkt de asteroïde niet één, maar twee hele grote inslagkraters te bevatten. “Toen we bij Vesta aankwamen, ontdekten we twee hele grote kraters, beiden in de zuidelijke regio,” vertelt onderzoeker Christopher T. Russell. Hij verleende zijn medewerking aan alle papers die deze week zijn verschenen. “Eén krater is zo’n miljard jaar oud, de andere is zeker twee miljard jaar oud.” Tijdens deze inslagen werd er flink wat materiaal van Vesta afgeveegd. Een deel ervan landde op aarde. Sterker nog: Vesta is één van de grootste bronnen van meteorieten die op aarde landden. Duizenden stukjes van Vesta zouden zich bovendien nu nog in de asteroïdengordel bevinden. “Vesta biedt ons een kijkje in de eerste dagen van de geschiedenis van ons zonnestelsel,” vertelt onderzoeker David O’Brien. “Door de historie van de inslagen in het zonnestelsel te begrijpen, kunnen we ook de evolutie van de maan en planeten, waaronder de totstandkoming van leven op aarde beter begrijpen.”

Verschillende mineralen op het zuidelijk halfrond van Vesta. Hoe paarser, hoe meer diogenieten de plaatsen bevatten. Hoe geler, hoe meer eucriet er te vinden is. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / UCLA / INAF / MPS / DLR / IDA.

Bergen
Naast kraters zijn er op Vesta ook bergen teruggevonden. De hoogste berg is maar liefst twee keer zo hoog als de Mount Everest. Ook zijn er mineralen ontdekt die door inslagen op Vesta zijn bloot komen te liggen. Mogelijk kunnen deze mineralen de theorie dat zich onder het oppervlak een oceaan van magma bevond, bewijzen.

IJzer
Ook blijkt Vesta een ijzeren kern te hebben die al heel vroeg in de geschiedenis van het zonnestelsel ontstond. De ontdekking van de ijzeren kern is heel bijzonder. Meteorieten die van Vesta afkomstig zijn, bleken namelijk weinig ijzer te bevatten. En toch heeft de asteroïde een ijzeren kern. Dat onderschrijft de theorie dat Vesta toen deze ontstond uit verschillende lagen bestond.

Kleurrijker
Ook het oppervlak van Vesta heeft de wetenschappers verbaasd. Dat blijkt namelijk veel kleurrijker te zijn dan gedacht. Zo zijn er heel heldere plekken, maar ook plekken die pikzwart zijn. Waarschijnlijk komt dat doordat inslagen op Vesta verschillende lagen met hun eigen kleuren en eigenschappen overhoop hebben gegooid.

Planeet
Vesta wordt aangeduid als een asteroïde, maar de onderzoeken laten wel zien dat die naam niet helemaal bij Vesta past. De asteroïde lijkt meer op een mislukte planeet “Dawn’s aanwezigheid bij Vesta heeft de planeetachtige kwaliteiten van de asteroïde duidelijk gemaakt,” stelt onderzoeker Carol Raymond.

De onderzoeken die we dankzij Dawn nu kunnen uitvoeren, zijn in meerdere opzichten uniek. Zo is het voor het eerst dat we de bron van meteorieten die eerder op aarde zijn teruggevonden, kunnen bezoeken. Dawn blijft nog enkele maanden bij Vesta hangen, maar zal de asteroïde daarna verlaten. De ruimtesonde gaat dan de dwergplaneet Ceres bestuderen.