De supernova is 570 miljard keer helderder dan onze zon en maar liefst twee keer helderder dan elke supernova die hiervoor is ontdekt.

Wetenschappers ontdekten iets wat lijkt op een recordbrekende supernova met behulp van een netwerk van telescopen dat de zichtbare ruimte elke twee of drie nachten afspeurt op zoek naar zeer heldere supernova’s. “Op 14 juni zagen we een nieuwe explosie in een sterrenstelsel op onbekende afstand,” vertelt onderzoeker Benjamin Shappee. Nader onderzoek wijst erop dat het om een supernova gaat die de naam ASAS-SN-15lh heeft gekregen.

Zeer helder
Vervolgonderzoek liet tevens zien dat het sterrenstelsel waar de supernova toe behoorde, op zeer grote afstand stond en de vermeende supernova dus superhelder was. De supernova is 570 miljard keer helderder dan onze zon en 20 keer helderder dan alle sterren in de Melkweg bij elkaar.

Theorie
Supernova ontstaan als een ster explodeert. De afgelopen twee decennia hebben onderzoekers ontdekt dat er superheldere supernova’s bestaan. Deze zijn 100 tot 1000 keer helderder dan de ‘gewone’ supernova’s. Maar hoe kunnen die supernova’s zo helder zijn? Wetenschappers hebben daar wel een theorie over. Deze theorie stelt dat magnetars – neutronensterren met een extreem krachtig magnetisch veld – de drijvende kracht achter superheldere supernova’s zijn. Volgens deze theorie vergroot het draaiende magnetische veld de energie van de explosie en de helderheid van de supernova.

Stel: op zo'n 10.000 lichtjaar van het sterrenstelsel waar de supernova deel van uitmaakt, bevindt zich een exoplaneet. Dan zou je vanaf het oppervlak van die exoplaneet dit uitzicht hebben op de superheldere supernova. Afbeelding: Beijing Planetarium / Jin Ma.

Stel: op zo'n 10.000 lichtjaar van het sterrenstelsel waar de supernova deel van uitmaakt, bevindt zich een exoplaneet. Dan zou je vanaf het oppervlak van die exoplaneet dit uitzicht hebben op de superheldere supernova. Afbeelding: Beijing Planetarium / Jin Ma.

Hoe kan dit?
Of deze theorie ook het bestaan van ASAS-SN-15lh kan verklaren? Dat is nog onzeker. “De enorme hoeveelheid energie die deze supernova voortbrengt zet de magnetar-theorie onder druk,” erkent Shappee. Onderzoeker Krzysztof Stanek gaat nog een stap verder. “We moeten ons afvragen: hoe kan dit? Er is heel veel energie nodig om zo helder te schijnen en die energie moet ergens vandaan komen.” “Het eerlijke antwoord is dat we op dit moment nog niet weten wat de energiebron van ASAS-SN-15lh is,” stelt onderzoeker Subo Dong.

Later dit jaar zal ruimtetelescoop Hubble het sterrenstelsel waar de supernova deel van uitmaakt, onder de loep nemen. En dan krijgen we mogelijk ook een beter beeld van de supernova. Als het tenminste een supernova is. Als het object in het midden van een groot sterrenstelsel blijkt te liggen, dan is wat de onderzoekers gezien hebben misschien helemaal geen supernova, maar ongebruikelijke nucleaire activiteit rond een supermassief zwart gat. Dat zou de ontdekking echter niet minder bijzonder maken; nucleaire activiteit die resulteert in deze helderheid is ook iets wat nog niet eerder in het hart van een sterrenstelsel is waargenomen.