weefsel

Gezond borstweefsel van een vrouw is gemiddeld drie jaar ouder dan de rest van haar lichaam. En wanneer ze borstkanker heeft, is het gezonde weefsel direct naast de tumor twaalf jaar ouder dan de rest van haar lijf. Dat – en meer – blijkt uit een interessant onderzoek waarbij wetenschappers een nieuwe biologische klok ontdekt hebben die de biologische leeftijd van aparte delen van het lichaam kan verraden.

Onderzoeker Steve Horath richtte zich op een van nature optredend proces in het lichaam dat ook wel methylering wordt genoemd en waarbij één van de vier bouwblokken waar ons DNA uit bestaat, wordt aangepast. Hij bestudeerde dit proces in verschillende delen van het lichaam, in mensen van totaal verschillende leeftijden (van foetussen tot 101-jarigen) en in gezond en in door kanker aangetast weefsel. Uiteindelijk vond hij 335 markers die verband hielden met het proces van methylering, die veranderden naarmate mensen ouder werden en die in alle weefsels van het lichaam te vinden waren.

Niet constant

Een andere opvallende ontdekking uit dit onderzoek is dat we niet constant ouder worden. “De klok tikt niet altijd even snel. De klok tikt sneller als we geboren worden en kind en tieners zijn, maar vertraagt richting een constante snelheid als we twintig worden.”

Algoritme
Op basis van zijn resultaten ontwikkelde Horath een algoritme waarmee hij op basis van het proces van methylering heel nauwkeurig kon achterhalen hoe oud elk onderdeel van het lichaam werkelijk was. In de meeste gevallen bleek de chronologische leeftijd van weefsels overeen te komen met hun biologische (werkelijke) leeftijd. Maar soms waren er ook verschillen, zo ontdekte Horath. Zo blijkt het borstweefsel van een vrouw sneller te verouderen dan de rest van haar lichaam. “Gezond borstweefsel is zo’n twee tot drie jaar ouder dan de rest van het lichaam van een vrouw,” vertelt Horath. “Als een vrouw borstkanker heeft is het gezonde weefsel naast de tumor gemiddeld twaalf jaar ouder dan de rest van haar lichaam.” Het onderzoek kan mogelijk verklaren waarom borstkanker zo veelvuldig onder vrouwen voorkomt. En aangezien het onderzoek erop wijst dat het weefsel met daarin tumoren gemiddeld 36 jaar ouder is dan gezond weefsel, kan het onderzoek mogelijk ook verklaren waarom een hogere leeftijd een risicofactor is als het om kanker gaat.

Strijd tegen ouderdom
Maar het onderzoek heeft meer implicaties. Zo kan het onze strijd tegen ouderdom wel eens een enorme boost geven. Horvath bestudeerde bijvoorbeeld ook de leeftijd van stamcellen. “Mijn onderzoek laat zien dat alle stamcellen als pasgeborenen zijn. Belangrijker nog: wanneer we cellen veranderen in pluripotente stamcellen wordt de biologische klok weer op nul gezet.” Dat suggereert dat onderzoekers de biologische klok terug kunnen zetten.

In een volgend onderzoek hoopt Horath te achterhalen of het stilzetten van de lichaamsklok het verouderingsproces stokt. Ook wil hij uitzoeken of muizen over zo’n lichaamsklok beschikken.